From Myanmar Online Encyclopedia
| အရွင္ဉာဏိႆရ(သီတဂူ) | |
 | |
| ေမြးသကၠရာဇ္ | ၁၂၉၈-ခု၊ တပါင္းလျပည့္ေန႔ |
| ႏို္င္ငံ |  ျမန္မာ |
| အမည္ရင္း | |
| မိဘအမည္ | ဦးေမာင္ညိဳ + ေဒၚသန္းတင္ |
| ေမြးဖြားရာ ေဒသ | ပဲခူးတိုင္း၊ သဲကုန္းျမိဳ႕နယ္၊ ပုတီးကုန္းၿမိဳ႕ |
| ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈ | ၾသ၀ါဒါစရိယဆရာေတာ္ႀကီး |
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၈ - ခု၊ တပါင္းလျပည္႕ေန႕၌ အဖ ဦးေမာင္ညိဳ၊ အမိ ေဒၚသန္းတင္တို႕က ပဲခူးတိုင္း၊ ျပည္ ျမိဳ႕နယ္ စီရင္စု၊ သဲကုန္းျမိဳ႕နယ္ ပုတီးကုန္းျမိဳ႕တြင္ ဖြားျမင္သည္။ အသက္(၇)ႏွစ္အရြယ္တြင္ သဲကုန္းျမိဳ႕တပ္ အလယ္တန္းေက်ာင္းတြင္ စတင္ပညာသင္ၾကားခဲ႕။ အသက္(၁၅)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ရွင္သာမေဏျပဳခဲ႕။သကၠရာဇ္-၁၃၁၈ - (သာသနာႏွစ္-၂၅၀၀ ျပည္႕ႏွစ္) နယုန္လဆန္း(၄)ရက္ေန႕ အသက္(၁၉)ႏွစ္အရြယ္တြင္ သဲကုန္းျမိဳ႕၌ ရဟန္းျပဳ။ ရွင္သာမေဏျပဳခ်ိန္မွစ၍ ပိဋကတ္ အေျခခံက်မ္းစာမ်ားကုိ သဲကုန္းျမိဳ႕တပ္အလယ္တန္း ေက်ာင္း ဆရာေတာ္ထံ၌ ျပည္႕စံုေအာင္ သင္ၾကားခဲ႕သည္။
၁၃၂၂ - ဓမၼာစရိယတန္းေအာင္။ ရန္ကုန္ျမဳိ႕၊ တာေမြသိမ္ကုန္းတိုက္ မႏၱေလးျမိဳ႕အေနာက္ခင္မကန္တိုက္၊ စကု တိုက္၊ ေတာင္သမန္တိုက္၊ မုိးေကာင္းတိုက္၊ ေ၀ယံဘံုသာတိုက္၊ ဘုရားၾကီးတိုက္၊ ေရႊေရးေဆာင္တိုက္မ်ားတြင္ အဆင္႕ျမင္႕ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားကို သင္ၾကားခဲ႕။
၁၃၂၃-၂၆ - ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ ကမၻာေအး သံဃာ႕တကၠသိုလ္တြင္ သာသနာျပဳ ပညာရပ္မ်ားသင္ၾကားခဲ႕။
၁၃၂၆-၂၇ - ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ေလးမ်က္ႏွာျမိဳ႕ -ဘီ၊ဘီအမ္ေအေကာလိပ္ (ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ၊ သာသနာျပဳ ေက်ာင္း)တြင္ ပရဟိတ လုပ္ငန္းမ်ား၌ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။
၁၃၂၉ - ၁၃၃၃ - စစ္ကုိင္းေတာင္ အနီးစခန္းဆရာေတာ္ထံ၌ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားကုိ (၅)ႏွစ္တိုင္တိုင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင္႕ သင္ၾကားခဲ႕။
၁၃၃၄ - ၃၇ - (၄)ႏွစ္တိုင္တိုင္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေပါင္ျမိဳ႕နယ္ သပိတ္အုိင္ေတာရစခန္း၌ ဧကစာက်င္႕သံုးကာ ဓုရ ႏွစ္ပါးမျပတ္ အားထုတ္ခဲ႕။
၁၃၃၈ - စစ္ကိုင္းေတာင္၊ သဒၶမၼသီတဂူေခ်ာင္ကုိ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ႕။
၁၃၄၂ - ၄၇ - စစ္ကုိင္းေတာင္ ေခ်ာင္ေပါင္း(၉၀၀)ခန္႕အတြက္-သီတဂူေရအလွဴေတာ္ စီမံကိန္းကုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။(တစ္ေန႕လွ်င္ ေရဂါလံ ၅-သိန္းခန္႕ေပးေ၀လွ်က္ရွိ။ ဧရာ၀တီျမစ္အတြင္းမွေရကုိ စစ္ကုိင္းေတာင္ရိုးေပၚအေရာက္ ေဆာင္ရြက္ရျခင္းျဖစ္။)
၁၃၄၇ - ၀ါေခါင္လျပည္႕ေန႕မွစ၍ သီတဂူ အာယုဒါနေဆးရံုကုိ တည္ေဆာက္။ (တစ္လလွ်င္ ပ်မ္းမွ်ကုန္က် စရိတ္ က်ပ္သိန္း(၂၀)ခန္႕ျဖင္႕ ေဆး၀ါးကုသဒါနျပဳလွ်က္ရွိ။)
၁၃၅၁ - ေဆးရံုျပီးေျမာက္။ (ကုတင္-၁၀၀ဆန္႕ က်ပ္-သိန္း၅၀၀ေက်ာ္ကုန္။) ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးသည္ ေရအလွဴေတာ္၊ အာယုဒါနအလွဴေတာ္သာမက ပညာေရး၊ လူမွဳေရး၊ မိဘမဲ႕ကေလးငယ္မ်ား ေစာင္႕ေရွာက္ႏိုင္ေရး အတြက္ပါ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာ လွဴဒါန္းလ်က္ရွိ။
ျပည္ပသာသနာျပဳခရီး
၁၉၈၁(ခရစ္ႏွစ္) - ထိုႏွစ္မွစ၍ ႏိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာသုိ႕ အၾကိမ္ၾကိမ္သြားေရာက္သာသနာျပဳခဲ႕။ အဂၤလန္၊ အေမရိကန္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႕တြင္ ၀ါကပ္ဆိုခဲ႕။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နက္ရွ္ဗီးျမိဳ႕၌ ၀ါဆိုစဥ္ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္မ်ားတြင္ ဗုဒၶေဒသနာကမၼဌာန္း၊ သစၥာေလးပါး၊ မဂၢင္ရွစ္ပါးတို႕ကို အေမရိကန္လူမ်ိဳးမ်ားအား သင္ၾကား ပို႕ခ်ေဟာၾကားခဲ႕၊ ျပည္ပတြင္လည္း ဒါနျပဳခဲ႕၊ ျပည္ပမွမ်က္စိကုဆရာ၀န္ၾကီးမ်ားအား ဖိတ္ၾကား၍ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အား အာယုဒါနေဆးရံုတြင္ ခဲြစိတ္ကုသေပးခဲ႕။
သကၠရာဇ္-၁၄၅၄ - ၀ါဆုိလျပည္႕ေန႕တြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ တကၠဆပ္ျပည္နယ္၊ ေအာ္စတင္ျမိဳ႕တြင္ ရဟန္းေတာ္(၅)ပါး၊ လူပုဂၢိဳလ္(၁၅)ေယာက္တို႕ျဖင္႕ ေထရ၀ါဒဓမၼအသင္းကုိ တည္ေထာင္ခဲ႕၊ ဓမၼျပန္႕ပြားေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။ ထုိသင္တန္းတြင္ နက္ရွ္ဗီးျမိဳ႕၊ ဗန္ဒါဗစ္တကၠသုိလ္၌ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအား ပုိ႕ခ်ခဲ႕။ ထိုေဟာေျပာခ်က္မွ ဓမၼအႏွစ္စာတမ္းေပါင္း (၁၅)ခု ေပၚထြက္ခဲ႕။
ကမာၻ႔ဗုဒၶတကၠသုိလ္
ခရစ္ႏွစ္-၁၉၉၁ - ၄င္းႏွစ္မွစတင္၍ သဒၶမၼသီတဂူေခ်ာင္တြင္ ကမၻာ႕ဗုဒၶတကၠသုိလ္ဖြင္႕လွစ္၍ ပိဋကတ္ က်မ္းစာ၊ ဗုဒၶသာသနာ႕သမိုင္း၊ သာသနာျပဳနည္း၊ ကမၼဌာန္းတရားမ်ားအား ရဟန္းေတာ္၊ သာမဏ၊ သီလရွင္ ႏွင္႕ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအားပုိ႕ခ်ေပးခဲ႕။ ထုိတကၠသိုလ္မွ B.A, M.A, Ph.D-ဘဲြ႕မ်ားအပ္ႏွင္းႏိုင္ခဲ႕။
ခရစ္ႏွစ္-၁၉၉၄ - အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေအာ္စတင္ျမိဳ႕၌သီတဂူ ဗုဒၶ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ တည္ေထာင္ ခဲ႕။ ထိုေက်ာင္းမွ ၂-လ တစ္ၾကိမ္၊ အဂၤလိပ္ ျမန္မာႏွစ္ဘာသာျဖင္႕ ဗုဒၶ၊ ဓမၼစာေစာင္မ်ားထုတ္ေ၀ခဲ႕။ ဓမၼသင္တန္း မ်ားပုိ႕ခ်ခဲ႕။
၂၀၀၂ - ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံတြင္က်င္းပသည္႕ ဗုဒၶသာသနာညီလာခံ၌ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား ဓမၼစာေပပုိ႕ခ်ခဲ႕။ ဂ်ပန္၌တည္ေဆာက္မည္႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဗုဒၶတကၠသုိလ္၏ အၾကီးအကဲအျဖစ္ ခန္႕အပ္။
အစုိးရက ဆက္ကပ္သည္႕ ဘဲြ႕မ်ား
၁၉၉၃ - မဟာဓမၼကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရဘဲြ႕
၁၉၉၅ - အဂၢမဟာသဒၶမၼေဇာတိကဓဇဘဲြ႕
၁၉၉၆ - အဂၢမဟာပ႑ိတဘဲြ႕
၂၀၀၂ - ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ စာေပပါရဂူဘဲြ႕ Doctor of Literature (Hononur-Causa) ကုိ ဆက္ကပ္ပူေဇာ္ခဲ႕။
ေရးသားျပဳစုခဲ႕သည္႕ စာေပမ်ား
၁။ပုေဏၰာ၀ါဒ သုတၱန္(၁၉၉၇)
၂။ဒါရုကၡေႏၶာပမာ သုတၱန္(၂၀၀၁)
၃။ေ၀ဒနာႏုပႆနာ သတိပဌန္တရားေတာ္(၂၀၀၂)
၄။လမ္းရုိးေဟာင္းတြင္ ဆင္႕ကာထြင္(ေရႊက်င္ဆရာေတာ္ၾကီးဘ၀ျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း)(၂၀၀၂)
၅။စကားေလးခြန္းတရားေတာ္(ရဌပါလသုတ္အႏွစ္ခ်ဳပ္)(၂၀၀၃)
၆။ေလာကမ်က္လံုး ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းတရားေတာ္
၇။တကၠသိုလ္တရားေတာ္(၂၀၀၄)
၈။ဗုဒၶႏွင္႕ဗုဒၶ၀ါဒ(၂၀၀၄)
၉။မေမ႕အပ္ေသာေလးေနရာ(သံေ၀ဇနိယသုတၱန္တရားေတာ္)
၁၀။ေ၀ဒနာကုိသည္းခံျခင္း တရားေတာ္(မဟာပရိနိဗၺာနတရားေတာ္)
၁၁။ကႆပဂုဏ္ရည္ တရားေတာ္
၁၂။သံဃာ႕ဂုဏ္ရည္တရားေတာ္
၁၃။ပညာရွိတစ္ဆူကုိ ပူေဇာ္ျခင္းတရားေတာ္
၁၄။သာသနာျပဳ သူရဲေကာင္းတရားေတာ္
၁၅။သိၾကားမင္းေရးေသာ ခႏၱီစာတမ္းတရားေတာ္
၁၆။ကုမုျဒာေတြပြင္႕တဲ႕ည တရားေတာ္
၁၇။ဘ၀တန္ဖိုး တရားေတာ္(၂၀၀၄)
၁၈။သစၥာႏွင္႕ေမတၱာတရားေတာ္(၂၀၀၄)
၁၉။ယံုအသင္း၏ယံုမင္းတရားေတာ္(သသပ႑ိတဇာတ္)(၂၀၀၃)
၂၀။နိယာမႏွင္႕ အနတၱလကၡဏသုတ္တရားေတာ္
၂၁။ေမတၱာသုတ္တရားေတာ္
၂၂။ညီေတာ္အာနႏၵာ
ဆရာေတာ္ၾကီးသည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္၁၃၃၄ - ခု၊ ၀ါဆုိလျပည္႕ေန႕မွစ၍ (၃၄)ႏွစ္ေက်ာ္တိုင္ ႏွစ္စဥ္ တရားပဲြ ေပါင္းမ်ားစြာ ေဟာၾကားခဲ႕ျပီး လက္ေရြးစဥ္ တရားပုဒ္ေရ(၇၀)ေက်ာ္ကုိ သီတဂူစာစဥ္မ်ားအျဖစ္ ထုတ္ေ၀ျပီး ျဖစ္ပါသည္။
