သီတဂူဆရာေတာ္ ဦးဥာဏိႆရ (၁၉၃၆- )

From Myanmar Online Encyclopedia

အရွင္ဉာဏိႆရ(သီတဂူ)
ေမြးသကၠရာဇ္	၁၂၉၈-ခု၊ တပါင္းလျပည့္ေန႔
ႏို္င္ငံ	ျမန္မာ
အမည္ရင္း
မိဘအမည္	ဦးေမာင္ညိဳ + ေဒၚသန္းတင္
ေမြးဖြားရာ ေဒသ	ပဲခူးတိုင္း၊ သဲကုန္းျမိဳ႕နယ္၊ ပုတီးကုန္းၿမိဳ႕
ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈ	ၾသ၀ါဒါစရိယဆရာေတာ္ႀကီး

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၈ - ခု၊ တပါင္းလျပည္႕ေန႕၌ အဖ ဦးေမာင္ညိဳ၊ အမိ ေဒၚသန္းတင္တို႕က ပဲခူးတိုင္း၊ ျပည္ ျမိဳ႕နယ္ စီရင္စု၊ သဲကုန္းျမိဳ႕နယ္ ပုတီးကုန္းျမိဳ႕တြင္ ဖြားျမင္သည္။ အသက္(၇)ႏွစ္အရြယ္တြင္ သဲကုန္းျမိဳ႕တပ္ အလယ္တန္းေက်ာင္းတြင္ စတင္ပညာသင္ၾကားခဲ႕။ အသက္(၁၅)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ရွင္သာမေဏျပဳခဲ႕။သကၠရာဇ္-၁၃၁၈ - (သာသနာႏွစ္-၂၅၀၀ ျပည္႕ႏွစ္) နယုန္လဆန္း(၄)ရက္ေန႕ အသက္(၁၉)ႏွစ္အရြယ္တြင္ သဲကုန္းျမိဳ႕၌ ရဟန္းျပဳ။ ရွင္သာမေဏျပဳခ်ိန္မွစ၍ ပိဋကတ္ အေျခခံက်မ္းစာမ်ားကုိ သဲကုန္းျမိဳ႕တပ္အလယ္တန္း ေက်ာင္း ဆရာေတာ္ထံ၌ ျပည္႕စံုေအာင္ သင္ၾကားခဲ႕သည္။

၁၃၂၂ - ဓမၼာစရိယတန္းေအာင္။ ရန္ကုန္ျမဳိ႕၊ တာေမြသိမ္ကုန္းတိုက္ မႏၱေလးျမိဳ႕အေနာက္ခင္မကန္တိုက္၊ စကု တိုက္၊ ေတာင္သမန္တိုက္၊ မုိးေကာင္းတိုက္၊ ေ၀ယံဘံုသာတိုက္၊ ဘုရားၾကီးတိုက္၊ ေရႊေရးေဆာင္တိုက္မ်ားတြင္ အဆင္႕ျမင္႕ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားကို သင္ၾကားခဲ႕။

၁၃၂၃-၂၆ - ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ ကမၻာေအး သံဃာ႕တကၠသိုလ္တြင္ သာသနာျပဳ ပညာရပ္မ်ားသင္ၾကားခဲ႕။

၁၃၂၆-၂၇ - ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ေလးမ်က္ႏွာျမိဳ႕ -ဘီ၊ဘီအမ္ေအေကာလိပ္ (ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ၊ သာသနာျပဳ ေက်ာင္း)တြင္ ပရဟိတ လုပ္ငန္းမ်ား၌ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။

၁၃၂၉ - ၁၃၃၃ - စစ္ကုိင္းေတာင္ အနီးစခန္းဆရာေတာ္ထံ၌ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားကုိ (၅)ႏွစ္တိုင္တိုင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင္႕ သင္ၾကားခဲ႕။

၁၃၃၄ - ၃၇ - (၄)ႏွစ္တိုင္တိုင္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေပါင္ျမိဳ႕နယ္ သပိတ္အုိင္ေတာရစခန္း၌ ဧကစာက်င္႕သံုးကာ ဓုရ ႏွစ္ပါးမျပတ္ အားထုတ္ခဲ႕။

၁၃၃၈ - စစ္ကိုင္းေတာင္၊ သဒၶမၼသီတဂူေခ်ာင္ကုိ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ႕။

၁၃၄၂ - ၄၇ - စစ္ကုိင္းေတာင္ ေခ်ာင္ေပါင္း(၉၀၀)ခန္႕အတြက္-သီတဂူေရအလွဴေတာ္ စီမံကိန္းကုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။(တစ္ေန႕လွ်င္ ေရဂါလံ ၅-သိန္းခန္႕ေပးေ၀လွ်က္ရွိ။ ဧရာ၀တီျမစ္အတြင္းမွေရကုိ စစ္ကုိင္းေတာင္ရိုးေပၚအေရာက္ ေဆာင္ရြက္ရျခင္းျဖစ္။)

၁၃၄၇ - ၀ါေခါင္လျပည္႕ေန႕မွစ၍ သီတဂူ အာယုဒါနေဆးရံုကုိ တည္ေဆာက္။ (တစ္လလွ်င္ ပ်မ္းမွ်ကုန္က် စရိတ္ က်ပ္သိန္း(၂၀)ခန္႕ျဖင္႕ ေဆး၀ါးကုသဒါနျပဳလွ်က္ရွိ။)

၁၃၅၁ - ေဆးရံုျပီးေျမာက္။ (ကုတင္-၁၀၀ဆန္႕ က်ပ္-သိန္း၅၀၀ေက်ာ္ကုန္။) ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးသည္ ေရအလွဴေတာ္၊ အာယုဒါနအလွဴေတာ္သာမက ပညာေရး၊ လူမွဳေရး၊ မိဘမဲ႕ကေလးငယ္မ်ား ေစာင္႕ေရွာက္ႏိုင္ေရး အတြက္ပါ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာ လွဴဒါန္းလ်က္ရွိ။

ျပည္ပသာသနာျပဳခရီး

၁၉၈၁(ခရစ္ႏွစ္) - ထိုႏွစ္မွစ၍ ႏိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာသုိ႕ အၾကိမ္ၾကိမ္သြားေရာက္သာသနာျပဳခဲ႕။ အဂၤလန္၊ အေမရိကန္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႕တြင္ ၀ါကပ္ဆိုခဲ႕။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နက္ရွ္ဗီးျမိဳ႕၌ ၀ါဆိုစဥ္ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္မ်ားတြင္ ဗုဒၶေဒသနာကမၼဌာန္း၊ သစၥာေလးပါး၊ မဂၢင္ရွစ္ပါးတို႕ကို အေမရိကန္လူမ်ိဳးမ်ားအား သင္ၾကား ပို႕ခ်ေဟာၾကားခဲ႕၊ ျပည္ပတြင္လည္း ဒါနျပဳခဲ႕၊ ျပည္ပမွမ်က္စိကုဆရာ၀န္ၾကီးမ်ားအား ဖိတ္ၾကား၍ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အား အာယုဒါနေဆးရံုတြင္ ခဲြစိတ္ကုသေပးခဲ႕။

သကၠရာဇ္-၁၄၅၄ - ၀ါဆုိလျပည္႕ေန႕တြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ တကၠဆပ္ျပည္နယ္၊ ေအာ္စတင္ျမိဳ႕တြင္ ရဟန္းေတာ္(၅)ပါး၊ လူပုဂၢိဳလ္(၁၅)ေယာက္တို႕ျဖင္႕ ေထရ၀ါဒဓမၼအသင္းကုိ တည္ေထာင္ခဲ႕၊ ဓမၼျပန္႕ပြားေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။ ထုိသင္တန္းတြင္ နက္ရွ္ဗီးျမိဳ႕၊ ဗန္ဒါဗစ္တကၠသုိလ္၌ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအား ပုိ႕ခ်ခဲ႕။ ထိုေဟာေျပာခ်က္မွ ဓမၼအႏွစ္စာတမ္းေပါင္း (၁၅)ခု ေပၚထြက္ခဲ႕။

ကမာၻ႔ဗုဒၶတကၠသုိလ္

ခရစ္ႏွစ္-၁၉၉၁ - ၄င္းႏွစ္မွစတင္၍ သဒၶမၼသီတဂူေခ်ာင္တြင္ ကမၻာ႕ဗုဒၶတကၠသုိလ္ဖြင္႕လွစ္၍ ပိဋကတ္ က်မ္းစာ၊ ဗုဒၶသာသနာ႕သမိုင္း၊ သာသနာျပဳနည္း၊ ကမၼဌာန္းတရားမ်ားအား ရဟန္းေတာ္၊ သာမဏ၊ သီလရွင္ ႏွင္႕ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအားပုိ႕ခ်ေပးခဲ႕။ ထုိတကၠသိုလ္မွ B.A, M.A, Ph.D-ဘဲြ႕မ်ားအပ္ႏွင္းႏိုင္ခဲ႕။

ခရစ္ႏွစ္-၁၉၉၄ - အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေအာ္စတင္ျမိဳ႕၌သီတဂူ ဗုဒၶ၀ိဟာရေက်ာင္းတိုက္ တည္ေထာင္ ခဲ႕။ ထိုေက်ာင္းမွ ၂-လ တစ္ၾကိမ္၊ အဂၤလိပ္ ျမန္မာႏွစ္ဘာသာျဖင္႕ ဗုဒၶ၊ ဓမၼစာေစာင္မ်ားထုတ္ေ၀ခဲ႕။ ဓမၼသင္တန္း မ်ားပုိ႕ခ်ခဲ႕။

၂၀၀၂ - ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံတြင္က်င္းပသည္႕ ဗုဒၶသာသနာညီလာခံ၌ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား ဓမၼစာေပပုိ႕ခ်ခဲ႕။ ဂ်ပန္၌တည္ေဆာက္မည္႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဗုဒၶတကၠသုိလ္၏ အၾကီးအကဲအျဖစ္ ခန္႕အပ္။

အစုိးရက ဆက္ကပ္သည္႕ ဘဲြ႕မ်ား

၁၉၉၃ - မဟာဓမၼကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရဘဲြ႕

၁၉၉၅ - အဂၢမဟာသဒၶမၼေဇာတိကဓဇဘဲြ႕

၁၉၉၆ - အဂၢမဟာပ႑ိတဘဲြ႕

၂၀၀၂ - ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ စာေပပါရဂူဘဲြ႕ Doctor of Literature (Hononur-Causa) ကုိ ဆက္ကပ္ပူေဇာ္ခဲ႕။

ေရးသားျပဳစုခဲ႕သည္႕ စာေပမ်ား

၁။ပုေဏၰာ၀ါဒ သုတၱန္(၁၉၉၇)

၂။ဒါရုကၡေႏၶာပမာ သုတၱန္(၂၀၀၁)

၃။ေ၀ဒနာႏုပႆနာ သတိပဌန္တရားေတာ္(၂၀၀၂)

၄။လမ္းရုိးေဟာင္းတြင္ ဆင္႕ကာထြင္(ေရႊက်င္ဆရာေတာ္ၾကီးဘ၀ျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း)(၂၀၀၂)

၅။စကားေလးခြန္းတရားေတာ္(ရဌပါလသုတ္အႏွစ္ခ်ဳပ္)(၂၀၀၃)

၆။ေလာကမ်က္လံုး ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းတရားေတာ္

၇။တကၠသိုလ္တရားေတာ္(၂၀၀၄)

၈။ဗုဒၶႏွင္႕ဗုဒၶ၀ါဒ(၂၀၀၄)

၉။မေမ႕အပ္ေသာေလးေနရာ(သံေ၀ဇနိယသုတၱန္တရားေတာ္)

၁၀။ေ၀ဒနာကုိသည္းခံျခင္း တရားေတာ္(မဟာပရိနိဗၺာနတရားေတာ္)

၁၁။ကႆပဂုဏ္ရည္ တရားေတာ္

၁၂။သံဃာ႕ဂုဏ္ရည္တရားေတာ္

၁၃။ပညာရွိတစ္ဆူကုိ ပူေဇာ္ျခင္းတရားေတာ္

၁၄။သာသနာျပဳ သူရဲေကာင္းတရားေတာ္

၁၅။သိၾကားမင္းေရးေသာ ခႏၱီစာတမ္းတရားေတာ္

၁၆။ကုမုျဒာေတြပြင္႕တဲ႕ည တရားေတာ္

၁၇။ဘ၀တန္ဖိုး တရားေတာ္(၂၀၀၄)

၁၈။သစၥာႏွင္႕ေမတၱာတရားေတာ္(၂၀၀၄)

၁၉။ယံုအသင္း၏ယံုမင္းတရားေတာ္(သသပ႑ိတဇာတ္)(၂၀၀၃)

၂၀။နိယာမႏွင္႕ အနတၱလကၡဏသုတ္တရားေတာ္

၂၁။ေမတၱာသုတ္တရားေတာ္

၂၂။ညီေတာ္အာနႏၵာ

ဆရာေတာ္ၾကီးသည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္၁၃၃၄ - ခု၊ ၀ါဆုိလျပည္႕ေန႕မွစ၍ (၃၄)ႏွစ္ေက်ာ္တိုင္ ႏွစ္စဥ္ တရားပဲြ ေပါင္းမ်ားစြာ ေဟာၾကားခဲ႕ျပီး လက္ေရြးစဥ္ တရားပုဒ္ေရ(၇၀)ေက်ာ္ကုိ သီတဂူစာစဥ္မ်ားအျဖစ္ ထုတ္ေ၀ျပီး ျဖစ္ပါသည္။

အရွင္ဆႏၵာဓိက

From Myanmar Online Encyclopedia

အရွင္ဆႏၵာဓိက
ေမြးသကၠရာဇ္	၁၉၆၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ(၉)ရက္
ႏို္င္ငံ	ျမန္မာ
အမည္ရင္း
မိဘအမည္	အဖဦးစိန္၀င္း + အမိေဒၚသိန္းသိန္း
ေမြးဖြားရာ ေဒသ	ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႔၊ သူေဌးကုန္းရပ္ကြက္
ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈ	ဓမၼစာေပေရးသားမႈႏွင့္ အလွဴဒါန

ေရႊပါမီေတာရ အရွင္ဆႏၵာဓိက သည္ ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ ဘာသာေရးစာေပမ်ားကို ေရးသားေသာ ရဟန္းေတာ္ တစ္ပါး ျဖစ္သည္။ ေရႊပါရမီေတာရဆရာေတာ္ အရွင္ဆႏၵာဓိက ယေန႔ ဓမၼစာေပနယ္ပယ္တြင္ ပရိတ္သတ္အခိုင္အမာရရွိထားၿပီး တရားပြဲမ်ားတြင္ ပရိတ္သတ္ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုး စည္ကားလ်က္ရွိသည္။

၁၉၆၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ(၉)ရက္၊ အဂ္ါေန႔တြင္ ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႔၊ သူေဌးကုန္းရပ္ကြက္၌ ခမည္းေတာ္ဦးစိန္၀င္း၊ မယ္ေတာ္ေဒၚသိန္းသိန္း တို႔မွ ဖြားျမင္သည္။

၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆယ္တန္းစာေမးပြဲကို ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႔၊ အထက(၁)မွ ေျခာက္ဘာသာ (ဘာသာစံု) ဂုဏ္ထူးျဖင့္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး ဒုတိယရလ်က္ ေအာင္ျမင္သည္။

သုံးထပ္ကြမ္းလူရည္ခၽြန္အျဖစ္ ၈တန္း၊ ၉တန္း၊ ၁၀တန္းတို႔၌ သံုးႏွစ္ဆက္တိုက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည္။

၁၉၈၄ ခုႏွစ္၊ ဆယ္တန္းေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္ သာသနာ့ေဘာင္သို႔၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အမရပူရၿမိဳ႔၊ မဟာဂႏၶာ႐ုံေက်ာင္းတိုက္တြင္ ပရိယတၱိစာေပမ်ား ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့သည္။

၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ပထမေက်ာ္ဘြဲ႔ ႏွင့္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔တို႔ကို ရရွိခဲ့သည္။

၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ အသက္(၃၀)ျပည့္ ပုလဲရတု ေမြးေန႔အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ တစ္ေယာက္တည္းေန တစ္စိတ္တည္းထား စာအုပ္ကို စတင္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။

အလွဴဒါန

• ၂၀၀၅-ခုႏွစ္၊ ေမလ(၁၉)ရက္မွ (၂၂)ရက္အထိ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႔တြင္ မ်က္စိအထူးကုဆရာဝန္ႀကီးမွ မ်က္စိိေဝဒနာရွင္(၂၅၀၀)ေက်ာ္ကို ၾကည္႔႐ႈစစ္ေဆးေပးျခင္း အတြင္းတိမ္လူနာ(၂၈၈)ဦးႏွင့္ အေသးစားခြဲစိတ္ကုသရန္ လိုအပ္သည္႔ လူနာ(၂၈)ဦး စုစုေပါင္း (၃၁၆)ဦး တို႔အား အခမ့ဲ ခြဲစိတ္ကုသေပးရာတြင္ ဆရာေတာ္မွဦးေဆာင္ၿပီး တပည္႔ဒါယကာ၊ဒါယိကာမမ်ားမွ ပံ့ပိုးကူညီေပးခ့ဲသည္။
• 
  
• ေရႊပါရမီေတာရဆရာေတာ္ အရွင္ဆႏၵာဓိကသည္ သက္ေတာ္(၃၀)ျပည္႔မွစ၍ ယေန႔အထိ လွဴခ့ဲၿပီးေသာ လွဴတန္းမႈအစုစုမွာ က်ပ္သိန္း(၃၀၀၀) ခန္႔ရွိၿပီဟု သိရပါသည္။

၂၀၀၉-ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၄ေန႔ ညေန ၆ နာရီခန္႔တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း မံုရြာရွိ ေဗာဓိတေထာင္ ဘုရားမွ ဓာတ္ေလွကားတစ္ခုသည္ ေပ ၂၀ ေက်ာ္အျမင့္မွ ျပဳတ္က်မႈ ျဖစ္ပြားရာ ဓမၼကထိက အေက်ာ္အေမာ္မ်ားျဖစ္ေသာ အရွင္ ရေဝႏြယ္(အင္းမ)၊ ဆရာေတာ္ အရွင္ဆႏၵာဓိက ေဗာဓိတေထာင္ေက်ာင္းတိုက္မွ ရဟန္းတစ္ပါးႏွင့္ ဘုရားဖူး ၅ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသြားခဲ့၍ မႏၲေလးေဆး႐ုံတြင္ ကုသမႈ ခံယူေနၾကရသည္။ ဆရာေတာ္မ်ားအား လာေရာက္ေမးျမန္း လွဴဒါန္းသြားေသာ မုန္႔၊ သစ္သီး၀လံႏွင့္ အစားအစာ မ်ားအား ေန႔စဥ္ သံဃာေတာ္အပါး(၁၀၀)အတြက္ ျပန္လည္ လွဴဒါန္းေပးေနရေပသည္။

လိပ္စာ

သထံုၿမိဳ႔၊ ေကလာသေတာင္၊ ေ႐ႊပါရမီေတာရေက်ာင္း၌ တစ္ပါးတည္း ဧကစာရီေတာရေဆာက္တည္လ်က္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္အလုပ္ အားထုတ္လ်က္ရွိသည္။

ေရးသားေသာ စာအုပ္မ်ား

1. တစ္ေယာက္တည္းေန တစ္စိတ္တည္းထား ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁)
2. ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္စစ္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၂)
3. မေသခင္ဘာလုပ္ၾကမလဲ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၃)
4. ၿငိမ္းေအးေသာဘ၀ပိုင္ရွင္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၅)
5. ေလာက၌အေကာင္းဆံုးေသာအရာ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၆)
6. ဘယ္အိမ္မွာ ေနၾကမလဲ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၇)
7. အိုဘယ့္အလွဴရွင္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၈)
8. အႏိႈင္းမဲ့ခ်မ္းသာ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၉)
9. ရဟန္းဘာေၾကာင့္ျပဳရတယ္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁၀)
10. ျမင့္ျမတ္သူတို႔၏စံအိမ္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁၂)
11. အလင္းေစတမန္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁၄)
12. အခ်စ္္ကံေခေပမယ့္ အႏွစ္က်န္ေစရမယ္ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁၅)
13. ငါ့ကိုမခ်စ္ပါနဲ႔ ေရႊပါရမီ စာစဥ္(၁၆)
14. လိုတရႏွလံုးသား ေရႊပါရမီစာစဥ္(၁၈)
15. ႏို႔ႏွစ္လံုးဖိုးေက်ပါတယ္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၀)
16. ေ၀းေလေကာင္းေလ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၁)
17. စိတ္အားျဖည့္ဓမၼပဒ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၂)
18. မခ်စ္တတ္မမုန္းတတ္တဲ့သူ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၃)
19. အေနေ၀းေပမယ့္ အေ၀းေနမဟုတ္ပါ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၄)
20. အႏိႈင္းမဲ့ရနံ႔ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၅)
21. အေ၀းမွာမေနပါနဲ႔ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၆)
22. စိတ္အားျဖည့္ ဓမၼႏွင္းပြင့္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၇)
23. စိတ္အားျဖည့္ ဓမၼမုိးစက္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၂၉)
24. စိတ္အားျဖည့္ ဓမၼရြက္ႏု
25. အေကာင္းကံခ်စ္မွ အခ်စ္ကံေကာင္းမယ္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၀)
26. ဘယ္ေလာက္ေ၀းေ၀း နီးနီးေလး ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၁)
27. နံ႔သာျဖင့္ထံုမြမ္းအပ္ေသာ (၂၀၀၇-ေမလ) ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၂)
28. ခိုင္မွခိုင္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၃)
29. စိတ္အားျဖည့္ဓမၼပန္းပြင့္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၅)
30. ထူးမွထူး ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၆)
31. ဘ၀အဓိ႒ာန္ ေရႊပါရမီစာစဥ္ (၃၉)
32. အခ်စ္ကံေခေပမယ့္ အႏွစ္က်န္ေစရမယ္
33. တစ္ရာႏွင့္ တစ္ရက္
34. အားထုတ္ျဖစ္ဖို႔ အဓိက
35. လူပ်ဳိဘုရား လံုး၀မရွိ
36. ရည္စူးကုသိုလ္
37. အႏိႈင္းမဲ့ ဘာ၀နာ
38. အႏိႈင္းမဲ့ အလွဴ
39. အႏိႈင္းမဲ့ လာဘ္
40. သက္သတ္လြတ္ႏွင့္ ကုသိုလ္စိတ္
41. စိတ္ေလွ်ာ္ဖြပ္တဲ့ အလုပ္

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ဦးဝိမလ

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ဦးဝိမလ
ေမြးသကၠရာဇ္	၁၂၆၁ ခုႏွစ္၊ နတ္ေတာ္လျပည့္ေက်ာ္(၁၁) ရက္
ႏို္င္ငံ	ျမန္မာ
ငယ္အမည္	ေမာင္လွေဘာ္
မိဘအမည္	ဦးေအာင္ထြန္း + ေဒၚေရႊအိတ္
ေမြးဖြားရာ ေဒသ	မႏၲေလးတိုင္း၊ ျမစ္ငယ္ျမစ္အနီး၊ ဥယ်ာဥ္ေတာ္ရြာ
ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈ	ၾသ၀ါဒါစရိယဆရာေတာ္ႀကီး

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ၾကီး ဦးဝိမလသည္ ျမန္မာျပည္၏ ေခတ္သစ္သမိုင္းတြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ ရဟႏာၱဟု နာမည္ၾကီးေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူးၾကီးျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္၏ နည္းနာကို က်င့္သံုးသည့္ မိုးကုတ္ဝိပႆနာရိပ္သာမ်ားစြာ ျမန္မာျပည္တြင္ သာမက ကမာၻအႏွံ႔တြင္ပါ ျပန္႔ႏွံ႔လ်က္ရွိသည္။ ဆရာေတာ္ ခႏၶာဝန္ခ်သြားေသာ္လည္း ဆရာေတာ္၏ တရားေတာ္မ်ားမွာ စာအုပ္အေနျဖင့္လည္းေကာင္း၊ တရားေခြမ်ား အေနျဖင့္လည္းေကာင္း က်ယ္ျပန္႔စြာ လူအမ်ား နာၾကားေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

 ေထရုပၸတၱိ

စက္ဝိုင္းေဒသနာ

မုိးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားေလာင္းလ်ာအား ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၆၁ ခုႏွစ္၊ နတ္ေတာ္လျပည့္ေက်ာ္(၁၁) ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန ့တြင္ ခမည္းေတာ္ ဦးေအာင္ထြန္း ႏွင့္ မယ္ေတာ္ ေဒၚေရႊအိတ္တို႔မွ ျမစ္ငယ္ျမစ္ေခၚ ဒု႒၀တီျမစ္၏ တစ္ဖက္ကမ္းရွိ ဥယ်ာဥ္ေတာ္ရြာတြင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူသည္။ ငယ္နာမည္ ေမာင္လွေဘာ္ဟု ေခၚတြင္သည္။ အသက္ (၉)ႏွစ္သား အရြယ္တြင္ ဥယ်ာဥ္ေတာရြာရွိ ေဂြးပင္ေတာရေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးဇာဂရထံ၌ ရွင္သာမေဏအျဖစ္ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ရွင္၀ိမလ ဟု ဘြဲ႕မည္တြင္သည္။ ရွင္၀ိမလ သက္ေတာ္(၂၀) ျပည့္ေသာအခါ ၁၂၈၁-ခုႏွစ္၊ ၀ါဆိုလဆန္း (၈)ရက္ေန႔တြင္ အမရပူရရွိ မဂၤလာတိုက္ ဆရာေတာ္အား ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳကာ ျမင့္ျမတ္ေသာ ရဟန္းအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိေတာ္မူသည္။ ၁၂၈၆-ခုႏွစ္တြင္ မဂၤလာ ေက်ာင္းတိုက္အတြင္း၌ ေက်ာင္းထိုင္စာခ်ျဖစ္ကာ ႏွစ္ေပါင္းသံုးဆယ္ေက်ာ္မွ် စာ၀ါမ်ား ပို႔ခ်ေတာ္မူခဲ့သည္။ ေနာင္တြင္ ပထမေက်ာ္ဆရာႀကီး ဦးအုန္း လက္စမသတ္ခဲ့ရေသာ အဘိဓမၼာတံခြန္က်မ္းႀကီးကို လက္စသတ္ ေရးသားေတာ္မူသည္။ ထို႔ေနာက္ ယမကမဥၹဴရီက်မ္းႏွင့္ ပုထုဇနအလင္းျပက်မ္း မ်ားကိုလည္း ျပဳစုေတာ္မူခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ ဦး၀ိမလသည္ စာသင္သားရဟန္းေတာ္မ်ားအား စာေပပို႔ခ်ေတာ္မူလွ်က္ပင္ တစ္ဖက္မွလည္း လူဒါယကာ ဒါယိကာမအေပါင္းတို႔ကို အဘိဓမၼာတရားေတာ္မ်ား ေဟာၾကားျပသေတာ္မူခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ဦး၀ိမလအား မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ၊ေဂ်ာ့ခ်္ေတာင္ရပ္ (ယခု စည္ပင္သာယာရပ္ကြက္)မွ ေက်ာင္းဒကာႀကီး ဦးလယ္ႏွင့္ ဇနီး ေဒၚသိုင္းျခံဳတို႔၏ ပင့္ေလွ်ာက္ခ်က္အရ ၁၂၉၄-ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ မိုးကုတ္သို႔ ႏွစ္စဥ္ၾကြေရာက္၍ တရားေတာ္မ်ားကို ေဟာၾကားျပသေတာ္မူသည္။ ၁၃၁၆-ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္အား ေဒၚေဒၚအံု၊ ေဒၚေဒၚဖံုတို႔မွ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ မဂၤလာတိုက္ ဟု ကမၺည္းထိုးကာ တိုက္ေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းသည္ကို အလွဴခံ ရရွိေတာ္မူသည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္မီးႀကီး ျမန္မာနိဳင္ငံသို႔ ကူးစက္လာရာ စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္တို႔ကို ေရွာင္တိမ္း၍ ဆရာေတာ္ဘုရားသည္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ သုႆာန္ေက်ာင္း၌ ေခတၱမွ် သီတင္းသံုးေတာ္မူခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ စစ္ဒဏ္ ဗံုးဒဏ္တို႔မွ ပို၍လံုျခံဳစိတ္ခ်ရန္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ေလးမိုင္ခန္႔ေ၀းေသာ ေဘာ္ဗဒန္းရြာသို႔ ၾကြေရာက္သီတင္းသံုးကာ ထိုရြာအနီးရွိ ေက်ာက္လွိဳဏ္ဂူအတြင္း၌ ၀ိိပႆနာတရားမ်ားကို က်င့္ၾကံအားထုတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ထိုလွိဳဏ္ဂူအတြင္း၌ပင္ ၁၃၀၄-ခုႏွစ္ ၀ါဆိုဦးမွစ၍ ေလးႏွစ္ေလးမိုးတိုင္တိုင္ က်င့္ၾကံအားထုတ္ခဲ့ၿပီး တရားထူးမ်ား ရရွိခဲ့ေလသည္။ ယခင္ေဟာၾကားေသာ တရားေတာ္မ်ားႏွင့္ ကြာျခားလာၿပီး စစ္ၿပီးကာလတြင္ ေဟာေသာ တရားေတာ္မ်ားမွာ ပို၍ထူးျခားလာကာ ေလးနက္မွဳအျပည့္အ၀ရွိလာခဲ့သည္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွဒကာမ်ားက ပင့္ဖိတ္၍ မိုးကုတ္သို႔ၾကြေရာက္ တရားေဟာေတာ္မူျခင္း၊ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရွိ ဒကာ ဒကာမ အေပါင္းတို႔၏ ၾကည္ညိဳေလးစားေတာ္မူျခင္း၊ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွပင္ လာေရာက္ၿပီး ေက်ာင္းေဆာင္မ်ား ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းျခင္းႏွင့္ ထုိမိုးကုတ္ေက်ာင္းႀကီးေပၚ၌ သီတင္းသံုးေတာ္မူျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားေၾကာင့္ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရား ဟု အမည္တြင္ခဲ့ရေလသည္။

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားအလိုေတာ္အတိုင္း သစၥာေလးပါးတရားေတာ္မ်ားကို ဟုတ္တိုင္းမွန္ရာ သိရွိနားလည္နိဳင္ေစရန္ႏွင့္ ေယာနိေသာမနသိကာရ ႏွလံုးသြင္းမွန္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ အမ်ားနားလည္ေသာ စကားမ်ားျဖင့္ နည္းမ်ိဳးစံုသံုးကာ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ေဟာဟန္မွာ အမ်ားေခတ္စားသလို သံေနသံထားအမ်ိဳးမ်ိဳး အသံနိမ့္ျမင့္ျဖင့္ ေဟာျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္။ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို အရပ္သံုးစကားျဖင့္ ရွင္းျပျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ေလသည္။ ပရိယာယ္မပါ မွန္ရာကိုသာ တည့္တည့္ႀကီးေဟာေျပာေနျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္သည့္အတြက္ နားၾကားရသူအဖို႔တြင္ နားလည္သေဘာေပါက္လြယ္ၾကသည္။ ေဟာေျပာရာတြင္လည္း မည္ကဲ့သို႔ပင္ ဂုဏ္ရွိရွိ ညွာတာေထာက္ထားေတာ္မူေလ့ မရွိပဲ တင္းတင္းရင္းရင္း တိုက္ရိုက္ပင္ လက္ညွိဳးထိုးကာ ေစတနာအျပည့္ျဖင့္ ဟုတ္တိုင္းမွန္ရာ ေဟာျပ ညႊန္ျပေတာ္မူေလ့ ရွိပါသည္။ ေယာဂီမ်ားအတြက္လည္း အခက္အခဲမရွိ တရားအားထုတ္နိဳင္ရန္ ၀ိပႆနာက်င့္စဥ္မ်ားကို ေန႔စဥ္သံုးစကားျဖင့္ သြန္သင္ဆံုးမထားခဲ့ပါသည္။ တိပိဋကဓရ ဓမၼဘ႑ာဂါရိက မင္းကြန္းဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးကပင္လွ်င္ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္၏ ေဟာခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြကို ျမန္မာဘာသာႏွင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ နားလည္ေအာင္ ေဟာၾကားတဲ့ေနရာမွာ ျမတ္စြာဘုရားသာရွိမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာအ႒ကထာ ဆရာႀကီးရယ္လို႔ ဧတဒဂ္ဘြဲ႕ထူး ေပးရေလာက္ပါေပတယ္ ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳေတာ္မူခဲ့သည္။

၁၃၆၂-ခုႏွစ္၊ ၀ါဆိုလဆန္း(၇)ရက္၊ (၈.၇.၁၉၆၂)ေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိဳင္ငံေတာ္၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အစိုးရ၏ သာသနာေရးဦးစီး႒ာနမွ လွဴဒါန္းဆက္ကပ္သည့္ အဂၢမဟာပ႑ိတ ဘြဲ႔တံဆိပ္ေတာ္ကို အလွဴခံရရွိေတာ္မူသည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ မျဖစ္ပြားမွီ ၁၉၃၆-ခုႏွစ္ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၈-ခုႏွစ္)တြင္ သီဟိုဠ္ကၽြန္း (ယခု သီရိလကၤာနိဳင္ငံ)၊ အႏုရာဓၿမိဳ႕ရွိ မဟာေစတီေတာ္ ေဂါပကအဖြဲ႕မွေန၍ ေမတၱာရပ္ခံ အကူအညီေတာင္းခံခ်က္အရ ဆရာေတာ္မွ ဦးေဆာင္၍ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွ ဒကာ၊ ဒကာမအေပါင္းတို႔ လွဴဒါန္းေသာ အဖိုးတန္ပတၱျမားအပါအ၀င္ ေက်ာက္လံုးေရ (၄၃၅၀)၊ ေရႊခ်ိန္ (၃)ပိႆာ၊ ေဘာ္ခ်ိန္ (၄၁)ပိႆာခြဲျဖင့္ မြမ္းမံျပဳလုပ္ထားသည့္ ဥာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၁၈)လက္မရွိေသာ စိန္ဖူးေတာ္ႀကီးကို ရန္ကုန္မွတဆင့္ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာျဖင့္ သီရိလကၤာနိဳင္ငံသို႔ ေပးပို႔လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။ တဖန္ သီဟိုဠ္ကၽြန္း မဟာေစတီေတာ္ႀကီး၏ စိန္ဖူးေတာ္အတြက္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွေန၍ ေပးပို႔လွဴဒါန္းလိုက္ေၾကာင္းကို ၾကားသိရေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဗိုလ္တစ္ေထာင္ေစတီေတာ္ ေဂါပကအဖြဲ႕ကလည္း ဗိုလ္တစ္ေထာင္ေစတီေတာ္တြင္ လိုအပ္လွ်က္ရွိေသာ စိန္ဖူးေတာ္ကို ထပ္မံအလွဴခံျပန္ရာ ဆရာေတာ္မွပင္ ဦးေဆာင္၍ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွ ဒကာ၊ ဒကာမမ်ား စုေပါင္းကာ ၀ိုင္း၀န္းလွဴဒါန္းၾကၿပီး ၁၉၃၇-ခုႏွစ္ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၉-ခုႏွစ္)တြင္ မႏၱေလးမွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ေလယာဥ္ စင္းလံုးငွားျဖင့္ ေပးပို႔လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

ဆရာေတာ္၏ ဓာတ္ေတာ္ ေစတီ

ဆရာေတာ္ဘုရားသည္ ခႏၶာ၀န္မခ်မွီအခ်ိန္တိုင္ေအာင္ပင္ သစၥာေလးပါး တရားေတာ္မ်ားကို မရပ္မနား ေဟာၾကားသြားေတာ္မူခဲ့သည္။ သစၥာေလးပါး တရားေတာ္ကို အေဟာအေျပာ သက္သက္မွ် မဟုတ္ပဲ အလုပ္သေဘာျဖင့္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ သက္ေသျပေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေဟာၾကားဆံုးမေတာ္မူခဲ့ေသာ သစၥာေလးပါးတရားေတာ္မ်ားမွာ တရားေခြမ်ား၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အမ္ပီသရီး စီဒီမ်ားျဖင့္ ပုဒ္ေရ တစ္ေထာင္ခန္႔ က်န္ရွိခဲ့ရာ ယခုတိုင္ နာၾကားေနၾကရဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ အသံသြင္း တိတ္ေခြမ်ားမွတဆင့္ စာအုပ္အျဖစ္သို႔ ပုဒ္ေရငါးရာေက်ာ္ကိုလည္း ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ဆရာေတာ္ဘုရား၏ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ေဒသနာေတာ္ကို အဂၤလိပ္၊ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား၊ ထိုင္း၊ သီရိလကၤာ စသည့္ နိဳင္ငံျခားတိုင္းျပည္ မ်ားတြင္လည္း ဘာသာျပန္ဆိုကာ ေလ့လာအားထုတ္လွ်က္ ရွိၾကပါသည္။

ခႏၶာ၀န္ခ်ေတာ္မူျခင္း

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးသည္ ၁၃၂၄-ခုႏွစ္၊ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၄)ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ခႏၶာ၀န္ခ်ေတာ္မူကာ အၾကြင္းမဲ့ ေအးၿငိမ္းေတာ္မူေလသည္။ ဆရာေတာ္၏ ဓာတ္ေတာ္ မ်ားကိုဌာပနာ၍ အမရပူရၿမိဳ႕တြင္ မဂၤလာ ဓာတု ဓမၼေစတီေတာ္ တည္ထားေလသည္။

မိုးကုတ္၀ိပႆနာ တရားစဥ္ႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ျပန္႔ပြားေရးအသင္း သည္လည္း ယခုအခါ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔တြင္ အဖြဲ႕ခြဲေပါင္း (၂၆၉)ဖြဲ႕ႏွင့္ အဖြဲ႕စိတ္ေပါင္း သံုးေထာင္ေက်ာ္ခန္႔ ရွိပါသည္။ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး မရွိေတာ့ေသာ္လည္း ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေဟာၾကားဆံုးမေတာ္မူခဲ့ေသာ သစၥာေလးပါး တရားေတာ္မ်ားမွာကား ယေန႔တိုင္ ရွင္သန္ေနဆဲပင္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

From Myanmar Online Encyclopedia

ဘာသာတရား

From Myanmar Online Encyclopedia

ဘာသာတရား (Religion) ကမာၻ႔သမိုင္းတြင္ အေရးၾကီးေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ပညာေရးဆိုင္ရာေလ့လာမႈ၌ ဘာသာတရားဟူေသာ ေ၀ါဟာရကို၊ တစ္နည္းအားျဖင္ Religion ဟူေသာ အဂၤလိပ္စကားလံုး၏ အဓိပၸာယ္ကို ရႈေထာင့္အေထြေထြမွ ေတြးျမင္သံုးသပ္ႏိုင္ေပသည္။ ဘာသာတရားဟူသည္ နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကံဳပုိင္းျဖစ္ပါသည္။ အယူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္သီအိုလိုဂ်ီ သို႔မဟုတ္ တတ္သိလိမၼာသူ ပညာရွင္တို႔၏ အယူ၀ါဒ ပံုေဖာ္မူတစ္ရပ္ဟူ၍လည္း ရႈျမင္ၾကေပသည္။ ဘာသာတရားဟူသည္ လူမႈကိုယ္က်င့္တရား၏ ျမစ္ဖ်ားခံရာ ပဓာနအရင္းအျမစ္ျဖစ္သကဲ့သို႔ လူ႔ေဘာင္ေလာကအတြက္ ကုိယ္က်င့္သိကၡာ စည္းမ်ဥ္းမ်ား၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္လည္းျဖစ္သည္။ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ၏ ပဓာန အေရးၾကီးေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္ျဖစ္သည္မွာ ထင္ရွားလွေပသည္။

ဘာသာတရား အစ ကိုးကြယ္မႈက

ကမာၻေလာကမွလူအမ်ားသည္ ကမာၻဦးကာလမွစ၍ ေရာဂါအသြယ္သြယ္ အႏ ၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဘးဆိုးကပ္ဆိုး အတန္တန္တို႔ကို ရင္ဆိုင္ေတြ႔ၾကံဳ ခံစားခဲ့ၾကရသည္။ ယခု ရင္ဆိုင္ေနၾကရ၍ ေနာင္လည္း ရင္ဆုိင္ေနၾကရဦးမည္ျဖစ္သည္။ ထို ေရာဂါအသြယ္သြယ္ အႏ ၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဘးဆိုးကပ္ဆိုး အတန္တန္တို႔ကို ေတြ႔ၾကံဳၾကရေသာအခါ ေဘးအႏၱရာယ္တို႔မွ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မည့္ ပုဂၢိဳလ္ကို ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကသည္။ ရွာေဖြခဲ့ၾကသည္။ ကိုးကြယ္ရာအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ျဖင့္ ျမစ္မ်ား၊ ေခ်ာင္းမ်ား၊ သစ္ပင္ေတာေတာင္မ်ားသည္ လူတို႔၏ ကိုးကြယ္ရာအျဖစ္သို႔ ေရာက္ခဲ့ၾကရသည္။ အသိဥာဏ္ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးေသာ ကမာၻဦးကာလ လူသားမ်ားသည္ ျမစ္ကို နတ္ဘုရားအျဖစ္ ထင္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ျမစ္သည္ ေသာက္စရာေရကိုလည္း ေပးသည္။ သစ္ပင္သီးႏွံကိုလည္း ျဖစ္ထြန္းေစသည္။ ေရထဲမွ စားစရာ သားငါးကိုလည္း ရသည္။ ဤသို႔ လူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းေစသလို တစ္ခါတရံတြင္ ျမစ္ေရမ်ားလွ်ံတက္၍ လူတို႔စိုက္ပ်ဳိးထားေသာ သီးႏွံပင္မ်ား၊ လယ္ယာစိုက္ခင္းမ်ား၊ ကၽြဲႏြားတိရစၧာန္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္တတ္သည္။ လူတို႔၏အသက္စည္းစိမ္ ခ်မ္းသာမ်ားကို ေခ်မႈန္းပစ္တတ္သည္။ လူတို႔အား အက်ဳိးျပဳျခင္း၊ ဖ်က္ဆီးျခင္း ႏွစ္မ်ဳိးကို ျပဳတတ္ေသာေၾကာင့္ ျမစ္ကိုပင္ ဖန္ဆင္းရွင္အျဖစ္ ထင္မွတ္လာခဲ့ၾကသည္။ ထိုျမစ္၌ မ်က္စိႏွင့္မျမင္ႏိုင္ေသာ တန္ခိုးရွင္နတ္ဘုရား ရွိမည္ဟု ယံုၾကည္လာၾကေတာ့သည္။

လူတို႔၏ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးက်ိဳးကို မ်က္စိႏွင့္ မျမင္ရေသာ ထိုနတ္ဘုရားက စီရင္ဖန္တီးေနသည္ဟု ခံယူခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူ မီး၊ ေရ၊ ေလ တို႔ကို၎ သစ္ပင္ေတာေတာင္မ်ားကို၎ ယံုၾကည္မွတ္ထင္ကာ ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ မီး၊ ေရ၊ ေလ အဆင့္မွ မီးနတ္၊ ေရနတ္၊ ေလနတ္ စသည္ျဖင့္ တစ္ဆင့္တက္၍ ယံုၾကည္လက္ခံၾကျပန္သည္။ မ်က္စိႏွင့္ မျမင္ႏိုင္သည့္ မ်ားျပားလွေသာ နတ္မ်ားကိုလည္း မွန္းဆကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ စိုး႐ိမ္ေၾကာက္လန္႔မႈ၊ ေမွ်ာ္လင့္အားကိုးမႈ တို႔ကို အေျခခံ၍ မ်က္ရမ္း မွန္းဆမႈ အေနမ်ဳိးျဖင့္ အစပ်ဳိးခဲ့သည္။ ကာလၾကာေသာအခါ စဥ္းစားဆင္ျခင္တတ္ေသာ ဥာဏ္ျဖင့္ယွဥ္ေသာ ကိုးကြယ္မႈကို ပို၍ ႏွစ္သက္ၾကေလသည္။ ဆင္ျခင္တံုတရားႏွင့္ သံုးသပ္ဆင္ျခင္၍ ကိုးကြယ္လာခဲ့ၾကသည္။ လက္ေတြ႕မ်က္ျမင္ဘ၀ ေလာက္ကိုသာ မၾကည့္ေတာ့ဘဲ အနာဂတ္ဘ၀ကိုလည္း ပတ္၀န္းက်င္ သဘာ၀ ျဖစ္ရပ္မ်ား၏ ေစ့ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ႐ႈျမင္သံုးသပ္လာခဲ့ဲၾကသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို တကယ္ေပးႏိုင္သည့္ အစြမ္းသတၱိ ရွိမရွိကိုလည္း အကဲျဖတ္ခဲ့ၾက၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ကိုးကြယ္မႈ သမိုင္းေၾကာင္းသည္ ေျပာင္းလဲလာသည္။ ကိုးကြယ္မႈမ်ားသည္ ေဒသတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူၾကေတာ့ဘဲ ဘာသာတရားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာသည္။

 ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား

ဘာသာတရား၏ သဘာ၀ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ကို ပညာရွင္တို႔သည္လည္း မိမိတို႔ စရိုက္၀သီအတိုင္း အမ်ိဳးအမ်ိဴး ရႈျမင္ၾကသကဲ့သို႔ ျခားနားမ်ားျပားေသာ ထင္ေၾကးမ်ားကိုလည္း ေပးၾကေလသည္။ အယ္လ္ဒပ္စ္ ဟပ္စေလ (Aldous Huxley) ၏ အဆိုအရ ဘာသာတရားဟူသည္ အဓိကအားျဖင့္ ပညာေရးစနစ္တစ္ခုျဖစ္ျပီး ယင္းျဖင့္ လူသားတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးေပၚတြင္လည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔လႈပ္ရွားက်င္လည္ေနရေသာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေပၚတြင္လည္းေကာင္း လိုလားႏွစ္သက္အပ္ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ပိုင္ဆိုင္ရရွိေစရန္ မိမိတို႔ကိုယ္ကို ပထမေလ့က်င့္ႏိုင္သည္။ ဒုတိယအဆင့္တြင္ သိျမင္မွတ္သားမူဆိုင္ရာ သတိစြမ္းရည္ကို ျမွင့္တင္ႏိုင္ျပီး၊ ဤသို႔ျဖင့္ ေနထိုင္ရာ သဘာ၀စၾကၤာ၀ဠာႏွင့္ သူတို႔အၾကား ကူးလူးဆက္ဆံမႈမ်ား၏ လံုေလာက္ျပည့္စံုမႈကို တည္ေဆာက္ဖန္တီးႏိုင္ေပသည္။

ေဒါက္တာရာဓ ခရစ္ရွနန္ (Dr.Radhakrishnan) ကဲ့သို႔ ေခတ္သစ္အိႏိၵယ အေတြးအေခၚရွင္မ်ားက `ဘာသာတရားဟူသည္ လိုက္နာက်င့္သံုးမႈဆိုင္ရာ က်မ္းစာအစုအေ၀းကို ေခၚဆိုျခင္းမဟုတ္ဘဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကံဳတစ္ရပ္သာျဖစ္သည္´ဟု ဖြင့္ဆို တင္ျပၾက၏။ သူတို႔ဆိုလိုေသာ ဘာသာေရးအေတြ႕အၾကံဳဟူသည္လည္း `လူႏွင့္နတ္၀ိညာဥ္တို႔၏ ပူးကပ္တည္ရွိမႈ´အား သိျမင္ နားလည္မႈအေပၚ အေျခခံသည္ဟု ဆို၏။ စာေရးဆရာၾကီး အိပ္ခ်္ ဂ်ီ၀ဲလ္ (H. G. Wells) ကလည္း `ဘာသာတရားဟူသည္ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ စာရိတၱက်င့္၀တ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးေသာ ပညာေရးဗဟိုခ်က္မျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ ဂ်ာမန္ဒႆနပညာရွင္ ကန္႔ (Kant) ၏ အဆိုအရ `ဘာသာတရားဟူသည္ ေသြဖည္၍မရေသာ၊ မမွိတ္မသုန္ လက္ခံက်င့္သုံးရမည္ျဖစ္ေသာ ဥပေဒတရားမ်ားကဲ့သို႔ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို နာလည္လက္ခံမႈတစ္ရပ္ျဖစ္သည္´ဟူလို။

ဗုဒၶေဂါတမ၏ ဘာသာတရားကို ဘ၀ေနထိုင္မႈလမ္းစဥ္တစ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ `မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ားကို ပြားမ်ားေအာင္ အားထုတ္ျပီး ဘ၀ကို ပ်ိဳးေထာင္ျမွင့္တင္ျခင္း ႏွင့္ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးမွ ကင္းေ၀းေစလ်က္ ျမင့္ျမတ္ျဖဴစင္ေစေသာ စိတ္ႏွလံုးကို အစဥ္ထိန္းသိမ္းျခင္း´ (ဓမၼပဒ၊ ၁၈၃) ဟူ၍ျဖစ္သည္။

 ျခားနားခ်က္

ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္ ဘာသာတရား၏ အဓိပၸာယ္ကို အလြန္က်ယ္ျပန္႔စြာဖြင့္ဆိုႏိုင္ရကား ဘာသာတရားဟူသည္ စာရိတၱက်င့္၀တ္ႏွင့္ ေတြေခၚေျမာ္ျမင္မႈဆိုင္ရာ ဆံုးမၾသ၀ါဒမ်ား၏ သိုေအာင္းခိုမွီးရာ ပဓာနကိုယ္ထည္ျဖစ္ျပီး၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာ အဆံုးအမမ်ားကို ယံုၾကည္မႈသဒၶါတရားျဖင့္ လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ဤအဓိပၸာယ္ရႈေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ ဗုဒၶ၏အဆံုးအမကို ဘာသာတရားဟု ေခၚေ၀ၚသတ္မွတ္ႏိုင္ေပရာသည္။ သို႔ရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ယခင္ျပဆိုခဲ့ေသာ အေထြေထြေယဘုယ် ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားႏွင့္ကား တိတိပပ မကုိက္ညီလွေခ်။ အေၾကာင္းမူကား ဗုဒၶဘာသာသည္ အျခားေသာ ဘာသာအယူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ မ်ားစြာေသာ ခံယူခ်က္တို႔တြင္ တူညီမႈ မရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ 

 ရည္ညႊန္းကိုးကား

1. ↑ Buddhism As A Religion by K Sri Dhamananda

ကမၻာ့ ဘာသာႀကီးမ်ား ပ်ံ႕ႏွ႔ံမႈ

ကမၻာ့ ဘာသာႀကီးမ်ား ပ်ံ႕ႏွ႔ံမႈ

Retrieved from "http://wikimyanmar.co.cc/

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီး

From Myanmar Online Encyclopedia

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီး
ေခါင္ေလာင္းေတာ္ဘြဲ႔	အဝိႏၵေဆာက္ ေခါင္းေလာင္းေတာ္
အေလးခ်ိန္	၁၈၀၀၀၀ ပိႆာ (တန္ခ်ိန္ ၂၉၀)
အတုိင္းအတာ	အဝ(၈)ေတာင္၊ ေစာက္ (၁၂) ေတာင္
သြန္းလုပ္သည့္ေန႕	သကၠရာဇ္ (၈၃၇) ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း(၈)ရက္၊ ၾကာသေတးေန႔
ေရႊတီဂုံေစတီေတာ္သုိ႔ တင္လႉသည့္ေန႔	သကၠရာဇ္ (၈၃၈) ခုႏွစ္၊ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔
ေဒါပုံျမစ္လည္တြင္ နစ္ျမဳပ္သြားသည့္ႏွစ္	သကၠရာဇ္ (၉၇၄)ခုႏွစ္
ေက်ာ္ၾကားမႈ	ေျပာက္ဆံုးေနမႈေၾကာင့္

ကမာၻ႕အၾကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းၾကီးမ်ား

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ ေခါင္းေလာင္းကို စိန္ေခၚသည့္ ေခါင္းေလာင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ယင္းကား မြန္ဘာသာအားျဖင့္ 'အပိႏၷေသာ္' သို႔မဟုတ္ 'ဓမၼေစတီ' ေခါင္းေလာင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေလာင္း ဘြဲ႕အမည္မွာ ျမန္မာဘာသာအားျဖင့္ 'အဝိႏၵေဆာက္'ဟု ေခၚပါသည္။ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းသည္ ဇာကိုလိုေကာ ေခါင္းေလာင္းထက္ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးတစ္ခုစာ ပို၍ ႀကီးမားေနသည္ကို အံ့ၾသဖြယ္ရာ ေတြ႕ရွိရသည္။ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းကို ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဇာကိုလိုေကာ ေခါင္းေလာင္းသည္ (၁၈) ရာစုတြင္ သြန္းလုပ္ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ၿပီး ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းမွာ ေအဒီ ၁၅ ရာစုက သြန္းလုပ္ခဲ့ေသာ ေခါင္းေလာင္း ျဖစ္သျဖင့္ ႏွစ္(၃ဝဝ) ပို၍ ေစာေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းသည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းျဖစ္သင့္သည္။ 

 လွဴဒါန္း

ယခု ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္

ျမန္မာ့ သမုိင္းတြင္ မြန္တို႔၏မဂဒူးမင္းဆက္တြင္ ၁၆ ဆက္ေျမာက္ မြန္ဘုရင္ ဓမၼေစတီမင္း သည္ ဟံသာဝတီ (ယခု ပဲခူး) မွ အုပ္စုိးၿပီး ၁၄၈၀ ခုတြင္ လူဦးေရ စစ္တမ္း ေကာက္ယူခဲ့သည္။ ဓမၼေစတီမင္းႀကီးသည္ ဥပုိက္၊ သမႏၲရာဇ္၊ ဘုရင္ရာဇာ၊ စြႏၲရာဇာ အမတ္ေလးဦးကို အိမ္ဦးေရစာရင္း ေကာက္ယူရန္ တာဝန္ ေပးခဲ့သည္။ အမတ္မ်ားက အိမ္စာရင္းသာမက အိမ္တုိင္းမွ ေၾကးကုိပါ ေကာက္ခံခဲ႔ရာ ေၾကးစင္ တစ္သန္းႏွင့္ ရွစ္သိန္း ရရွိခဲ႔သည္။ မင္းႀကီးက ေၾကးပါ ေကာက္ယူခဲ႔ေသာ အမတ္ေလးဦး အား အျပစ္ဒဏ္ေပး၏။ ေၾကးမ်ားကုိ ကာယကံရွင္မ်ားအား ျပန္ေပးေစသည္။ ပုိင္ရွင္မ်ားက ျပန္မယူပဲ မင္းႀကီး သင့္ေတာ္သလုိသာ အသံုး ျပဳရန္ေလွ်ာက္ထားေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီမင္းႀကီးသည္ ဤေၾကးမ်ားျဖင့္ အမတ္ႀကီး ဗညားအိမ္ကို အႀကီးအမွဴး ခန္႔ေတာ္မူသည္။ အမတ္ႀကီးသည္လည္း ေဇယဗာဟု၊ ပဲခူးသဥတၱရာ၊ နႏၵစည္သူေက်ာ္၊ သံဃရာဇာ စသည့္ ဆရာတုိ႔ အခါေပးသည့္ အတုိင္း တေပါင္းလဆန္း (၈)ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႔ သိဟ္လဂ္တြင္ ပြဲႀကီးသဘင္ ႀကီးစြာျပဳ၍ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကို သြန္းလုပ္ေစသည္။

အမတ္ႀကီးသည္လည္း ဆရာတုိ႔ အခါေပးသည့္အတုိင္း တေပါင္းလဆန္း ၈ ရက္ၾကာသာပေတးေန႔ သိဟ္လဂ္တြင္ ပြဲႀကီးသဘင္ျပဳ၍ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကုိ ျပဳလုပ္ေတာ္မူသည္။ သို႔ေသာ္ ေခါင္းႀကီးမွာ ထူးထူးျခားျခား အသံမျမည္ပဲ ရွိခဲ႔သည္။ (သမုိင္းအရ ထုိ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကုိ နကၡတၱေဗဒ သေဘာအရ မေကာင္းေသာ ၁၄၈၄ ခု ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္ေန တြင္ စတင္ သြန္းခဲ့ၿပီး အသံ မမည္ဟု ဆုိသည္။) ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္စဥ္ ေလာကဥာဏ အမည္ရွိေဗဒင္ဆရာတစ္ဦးက ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္ၿပီးလွ်င္ အျပစ္အနာအဆာမရွိ ေခ်ာေမာ လိမ္႔မည္။ သို႔ေသာ္အသံကာ ျမည္မည္မဟုတ္ဟု မင္းႀကီးအား ေလွ်ာက္၏။ မင္းႀကီးက အေၾကာင္းစုံေမးျမန္းရာ ေခါင္းေလာင္းျပဳလုပ္ရန္ ဆရာတုိ႔ေပးေသာအခါသည္ နကၡတ္ေျခာက္လုံးျဖစ္သည္။ ေျခာက္လုံးမွာ မိေက်ာင္းနကၡတ္ျဖစ္သျဖင့္ မိေက်ာင္းမွာလွ်ာမရွိ၍ အသံမျမည္ႏုိင္ေခ်။ မင္းႀကီးလည္း ေခါင္းေလာင္းကို ' အပိႏၷေသာ္' ဟု ဘြဲ႕အမည္ေပးၿပီး ေရႊတိဂုံရင္ျပင္တြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားေစသည္။ ေရႊတိဂံု ေစတီသို႔ လွဴဒါန္းသည့္ ေခါင္းေလာင္းမ်ား အနက္ ပထမဦးဆံုး ေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။

ဓမၼေစတီမင္းသည္ ထုိေခါင္းေလာင္းကုိ ဒဂံု (ယခု ရန္ကုန္) ရွိ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္သုိ႔ လွဴတန္းခဲ့သည္။ ေရွးေခတ္စာ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ၄င္း ေခါင္းေလာင္းႀကီးတြင္ ေၾကးနီ အျပင္ ေရႊ၊ ေငြ တုိ႔လည္း ပါသည္ဟုဆုိသည္။ ေခါင္းေလာင္းထဲတြင္ ျမ ႏွင့္ နီလာ ရတာနာ တုိ႔လည္း ျမႇဳပ္ထားသည္ဟု ဆုိသည္။ ေစတီမ်ား ဥစၥာႂကြယ္ဝ ပံုအရ ၄င္းမွာ ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ ၁၂ ေတာင္ ျမင့္ၿပီး ၈ ေတာင္ က်ယ္သည္။ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပင္ ၅၀၀ ပိႆာ ရွိ ေခါင္းေလာင္း အေသး လည္း သြန္းေလာင္း လွဴတန္း ခဲ့သည္ ဟုဆုိသည္။ "အဝိႏၵေဆာက္" အမည္ရသည္။

 ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား ေရာက္ရွိျခင္း

ေနာင္ ႏွစ္တစ္ရာ ၾကာၿပီးေနာက္ ၁၅၈၂ ခုတြင္ အီတလီ ေက်ာက္ကုန္သည္ ဂစပါရုိ ဘယ္ဘီသည္ ေရႊတိဂံု ဘုရား သုိ႔ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ေရႊတိဂံု ဘုရားကုိ အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းတင္ ခဲ့သည္။ သူေရးခဲ့သည္မွာ "ကြၽႏ္ုပ္ ေတြ႕ခဲ့ရသည္မွာ အလြန္ခမ္းနားေသာ ခန္းမႀကီးထဲတြင္ အလြန႔္အလြန္ ႀကီးမားေသာ ေခါင္းေလာင္းႀကီး ရွိၿပီး အတုိင္းအတာ အားျဖင့္ ေျခာက္လွမ္း ႏွင့္ သံုးဖန္ ရွိၿပီး အထက္မွ ေအာက္သုိ႔ စာလံုးတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုပူးကပ္ေနေသာစာမ်ား အျပည့္ေရးထားၿပီး ဖက္ရမည္ပံု မေပၚေပ။"

၁၅၃၀ ခုတြင္ မြန္ ဘုရင္မ်ား၏ အာဏာစက္ က်ဆင္းလာၿပီး ၁၅၃၅ ခုတြင္ ေအာက္ျပည္သည္ အထက္ျပည္ႏွင့္ ျခားနားသြားသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ဥေရာပ ကုန္သည္ ႏွင့္ စြန္႔စားရွာေဖြသူ မ်ား ေအာက္ျမန္မာျပည္ သုိ႔ ေရာက္လာၾကသည္။ ၁၅၉၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ေပၚတူဂီ လူမ်ိဳး စြန္႔စားရွာေဖြသူ ဖီလစ္ ဒီ ဘရုတ္တုိ ရ နီကုတ္ အား စီရမ္(သန္လ်င္)တြင္ ေအာက္ျမန္မာျပည္ အုပ္ခ်ဴပ္သူမ်ား က ကုန္သြယ္ရံုး ဖြင့္ခြင့္ ေပးလုိက္သည္။ ၁၆၀၀ ခုတြင္ သူ၏ ၾသဇာမွာ ျမစ္ေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ အပါအဝင္ ဒဂံု အထိ ေရာက္သည္။

ယူေဆာင္ျခင္း

ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚတူဂီလူမ်ဳိး ဖိလစ္ဒိုဘရစ္တို သည္ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကုိ အရည္ႀကိဳ၍ အေျမာက္သြန္းလုပ္ရန္ ေတာင္ေပၚမွ လိွမ့္ခ်၍ ျမစ္တြင္ ဆင္မ်ားျဖင့္ဆြဲကာ ပုဇြန္ေတာင္ ေရလက္ၾကားတြင္ ေဖါင္ေပၚသုိ႔ တင္ခဲ့သည္။ ေဖာင္ျဖင့္ သန္လ်င္သို႔ သယ္ေဆာင္ခဲ႔သည္။ သုိ႔ေသာ္ ပဲခူးျမစ္ ႏွင့္ ရန္ကုန္ျမစ္ ဆံုရာ ျမစ္ဆံု ေခၚ ေနရာတြင္ ေဖာင္ပ်က္ၿပီး ေခါင္းေလာင္းႀကီး မွာ ေရေအာက္ သုိ႔ က်သြားခဲ့သည္။ဖိလစ္ဒိုဘရစ္တိုလည္း ေရေအာက္ ပါသြားခဲ့သည္။ ေပၚတူဂီ တုိ႔လည္း ၄င္းကိုခုိးယူျခင္းေၾကာင့္ အထိနာသည္။ ေပၚတူဂီ ဂတ္ရံုးအား ေဒါသထြက္ေသာ ဗမာမ်ားက တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီး မွတ္တမ္းမ်ားအရ ေပၚတူဂီ ေခါင္းေဆာင္မွာ ဝါးရင္းတုတ္ျဖင့္ တစ္ခ်က္ျခင္း ရုိက္၍ တေျဖးေျဖးျခင္း ေသေစသည္ ဟုဆုိသည္။ ေဒါပုံျမစ္အကူးတြင္ ေဖာင္နစ္ၿပီး ေခါင္းေလာင္းႀကီး ေရထဲနစ္ျမွဳပ္သြားသည္မွာ ယေန႔ထက္တိုင္ ျဖစ္သည္။ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း ေရေအာက္ေရာက္ေနသည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ နီးပါးရွိေခ်ၿပီ။

 ဆယ္ယူရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား

ရန္ကုန္ရွိ သမုိင္း အေထာက္အထားမ်ား အရ ၁၈၀၀ ခုတြင္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးက်ရာေနရာတြင္ ဝဲကေတာ့ ထုိးသည္ဟု ပါသည္မွတပါး ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးအား ဆယ္ယူမႈ မရွိေျခ။ ယခုေခတ္ လူႀကီးမ်ားပင္ ၄င္း ဝဲကေတာ့ ကုိ မ်က္ျမင္ ကုိယ္ေတြ႕ရွိသည္ဟု ဆုိၾကသည္။ ျမစ္မွာ မနက္ေပ။ ေပ ၄၀ သာရွိၿပီး ေရေအာက္ရႊံညႊန္မ်ားမွာ ေနာက္ထက္ ေပ ၄၀ ေလာက္ ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ၄င္းရႊံညႊန္မ်ားထဲတြင္ ေခါင္းေလာင္း ရွိေပမည္။

ဘုိးေတာ္ဘုရားေခါင္းေလာင္း ေခၚ ေခါင္းေလာင္း အေသးသည္လည္း ၿဗိတိသွ် သုိက္သမား (British Prize Agent) မ်ားက ၁၈၂၆ ခုတြင္ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ မွခ်ကာ ျမစ္ထဲက်ခဲ့ျပန္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ၿဗိတိသွ် တုိ႔ စြန႔္လႊက္ခဲ့ေသာ္ ၄င္းေခါင္းေလာင္းအား ရြာသားမ်ားက ဆယ္ယူခဲ့ၿပီး ေစတီေတာ္ထက္ သုိ႔ ျပန္ပုိ႔ခဲ့သည္။

 ၿဗိတိသွ် တုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈ

ၿဗိတိသွ်တို႔ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းၾကီးအား ဆယ္ယူရန္ႀကိဳးပမ္းရန္ အႀကိမ္ၾကိမ္ ၾကိဳးစားေသာ္လည္းမေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။ ျမန္မာတုိ႔က ေခါင္းေလာင္းႀကီးအား မူလ တည္ရွိရာ ေစတီေတာ္ သုိ႔ ျပန္ပုိ႔လွ်င္ ကူညီမည္ဟု ဆုိသျဖင့္ ၿဗိတိသွ်တုိ႔လည္း မစဥ္းစားပဲ ေခါင္းညိတ္ခဲ့သည္။ ျမန္မာတုိ႔တြင္ ဉာဏ္နီဉာဏ္နက္ ရွိသည္။ ေရငုတ္သမားမ်ားက ေခါင္းေလာင္း၏ ေအာက္တြင္ ဝါးလံုးေခါင္းမ်ား တစ္လံုးျခင္းသယ္ယူထဲ့ၿပီးစုေပါင္းတဲြခ်ည္ကာ ေရေပၚေပၚေစသည္။ ၄င္းႀကိဳးစားခ်က္သည္ ထုိအခ်ိန္က ျမန္မာတုိ႔ အမ်ဳိးသားေရးရေစခဲ့သည္။

 ျမန္မာ အစုိးရ ႀကိဳးပမ္းမႈ

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ရွာေဖြရန္ စတင္လံႈ႕ေဆာ္သူမွာ သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာ ေဒၚရီရီ ျဖစ္ပါသည္။

မုိက္ ဟက္ျခာ

ျမန္မာ အစုိးရသည္ အဂၤလိပ္ ေရငုတ္၊ ဇီဝ၊ ေရွးေဟာင္း ႏွင့္ စြမ္းအင္ ပညာရွင္ မုိက္ ဟက္ျခာ (Mike Hatcher) အား ေခါင္းေလာင္းႀကီးအား ေဖာ္ယူ၍ ေစတီေတာ္သုိ႔ ျပန္လည္ ပုိ႔ေဆာင္ရန္ အကူအညီ ရယူခဲ့ပါသည္။ ဂ်ပန္၊ ၾသစေၾတးလ် ႏွင့္ အေမရိကန္ တုိ႔ပါဝင္ေသာ ၄င္း လုပ္ငန္းကုိ ဟက္ျခာ က သေဘာတူခဲ့ပါသည္။ ဗုဒၶသာသနာ ထြန္းကားေရး အက်ိဳးေဆာင္ ရစ္ခ်တ္ ဂရီ က အားတက္သေရာ ပါဝင္၍ ရံပံုေငြရွာခဲ့သည္။ ၄င္းလုပ္ငန္းကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဆင့္ထိ စိတ္ဝင္စားေစသည္မွာ သံသယ ရွိစရာ မလုိပါ။ ဂ်ာမန္ ရုပ္ရွင္ ကုမၸဏီ တစ္ခုကလည္း ၄င္း စြင့္စားခန္းကုိ ရုပ္ရွင္ရုိက္ကူးမည္ ျဖစ္ၿပီး "ဒီတူးေဖၚေရးသာ ေအာင္ျမင္ခဲ့လွ်င္ ဗုဒၶဘာသာ နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဒါဟာ ခရစ္ယာန္မွာ လုိတရ ခြက္ (Holy Grail) ရသလုိပါပဲ" ဟု ဆုိခဲ့သည္။

ဘာသာေရး ကုိင္းရႈိင္းေသာ ျမန္မာ တုိ႔ကမူ ဗုဒၶ၏ ျမင့္ျမတ္ေသာ္ အေမြကုိ ျပန္လည္ထိမ္းသိမ္းျခင္းျဖင့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ၏ ကံ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ လာလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးအား ဆယ္ယူျခင္းသည္ ျမင့္ျမတ္ေသာမင္း ႏွင့္ သူ၏ ျပည္သူျပည္သားမ်ား၏ ဆံုးရံႈးေနေသာ အေမြကုိ ျပန္လည္ ရရွိၾကမွာ ေသခ်ာပါသည္။ ဒါထက္ ၄င္းေခါင္းေလာင္းတြင္ ေရးထုိးထားေသာ စာမ်ားက သမုိင္း ႏွင့္ ဘာသာစကား ပညာရွင္ တုိ႔အတြက္ အဖုိမျဖတ္ႏုိင္ေသာ အေထာက္အထားပင္ ျဖစ္ေပမည္။

• • (၁၉၉၇-ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ (၂၉)ရက္ေန႔တြင္ ဓမၼေစတီမင္း ေခါင္းေလာင္းေတာ္ ရွာေဖြဆယ္ယူေရးလုပ္ငန္း ညႇိႏိႈင္းအစည္းအေ၀းပြဲကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမရွိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းခန္းမ(၄)၌ က်င္းပခဲ့သည္။)

၄င္းလုပ္ငန္းကုိ ကန္႔ကြက္သူ မရွိဘူးေတာ့ မဟုတ္ေခ်။ အခ်ဳိ႕ေသာ ဒီမိုကေရစီလုိလားသူမ်ားက ၄င္းဆယ္ယူမႈသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စစ္အစုိးရအား အားေပးအားေျမွာက္ျပဳရာ ေရာက္သည္ဟု ဆုိသည္။ ယခုေခတ္ကုိ ေက်ာ္ၿပီး ေနာင္ ဒီမုိကေရစီ အစုိးရ ျဖစ္မွ ထုိလုပ္ငန္းကုိ စသင့္သည္ ဟုဆုိသည္။

မုိက္ ဟက္ျခာ ႏွင့္ ၄င္း၏ အဖဲြ့ မ်ားက ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီးအား ဆယ္ယူျခင္း လုပ္ငန္းကုိ ၂၀၀၁ တြင္ စရန္ ရည္ရြယ္ ခဲ့ၿပီး ေခါင္းေလာင္းႀကီး၏ ေနရာကုိ အတိအက် စရွာရန္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ဘီဘီစီ၏ သတင္းေၾကျငာခ်က္ေၾကာင့္ လူအမ်ား ၄င္းဆယ္ယူျခင္း လုပ္ငန္းကုိ စိတ္ဝင္စားခဲ့ေသာလည္း မျဖစ္ေျမာက္ခဲ့ေပ။ ထင္ဆခ်က္အရ ၂၀၀၀ ဂ်ဴလ တြင္ ၄င္းအဖဲြ့သည္ အင္ဒုိနီးရွား ဆယ္ယူေရး ျပႆနာ ေၾကာင့္ ၾကံ့ၾကာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ဟန္တူသည္။

ထုိဆယ္ယူျခင္း လုပ္ငန္းသာ စခဲ့လွ်င္ ေရငုတ္သမားမ်ားသည္ ညၾကည့္မွန္ တက္ထားေသာ ေခါင္းစြက္မ်ားျဖင့္ အတူ copper sulphate ရွာေဖြေရး ကိရိယာမ်ားျဖင့္ ေခါင္းေလာင္းကုိ ရွာမည္ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶဘာသာ

From Myanmar Online Encyclopedia

ဗုဒၶဘုရားရွင္

ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဆိုသည္မွာ ျမတ္ဗုဒၶ၏အဆံုးအမမ်ားေပၚတြင္တည္သူ တနည္းအားျဖင့္ ျမတ္ဗုဒၶ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားမ်ား အဆံုးအမမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးသူ ကိုေခၚေ၀ၚသည္။

ဗုဒၶဘာသာသည္ ကမၻာေပၚတြင္ လူသန္းေပါင္း ၃၀၀ မွ ၅၀၀ခန္႔ ယံုၾကည္သက္၀င္ကိုးကြယ္ၾကသည့္ ဘာသာတရားျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာသည္ ဘီစီ ၅၂၅ ခုနွစ္ခန္႔တြင္ သိဒၶတၳေဂါတမ အမည္ရွိေသာ ဗုဒၶဘုရားရွင္က အိႏၵိယ နိုင္ငံတြင္ စတင္ထူေထာင္ခဲ့ေသာ ဘာသာေရး (သို ့) ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ျဖစ္သည္။ ေဂါတမ ဗုဒၶျမတ္စြာေဟာၾကားခဲ့သည့္ တရားေတာ္အေပၚ အေျခခံ၍ ေပၚထြန္းလာေသာ ဗုဒၶဘာသာသည္ ကမာၻ ့ဘာသာႀကီးမ်ား စာရင္း၀င္ ျဖစ္သည္။ အဓိကအားျဖင့္ ဟိနယနေခၚ ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာ (သီရိလကၤာနွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နိုင္ငံမ်ား) ႏွင့္ မဟာယန ဗုဒၶဘာသာ (တရုတ္၊ မြန္ဂိုလီးယား၊ ကိုရီးယားနွင့္ ဂ်ပန္) ဟု ဂိုဏ္းႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ တတိယတစ္မ်ိဳးမွာ တိဗက္နွင့္ ဂ်ပန္ တို ့တြင္ ဝါခ်ရယန အမည္နွင့္လည္း နွစ္ေပါင္းၾကာရွည္စြာ ယံုၾကည္ ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာ၏ မူလအစျပဳရာ အိႏၵိယနိုင္ငံတြင္ တရုတ္ျပည္ တိဗက္ေဒသမွ စိမ့္၀င္လာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားနွင့္ ဘာသာေျပာင္းလာေသာ ဟိႏၵဴဇာတ္နိမ့္မ်ား မွလြဲလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာ ကိုးကြယ္သူအေရအတြက္မွာ မရွိသေလာက္ နည္းပါးသြားၿပီျဖစ္သည္။

ေထရဗုဒၶဘာသာတြင္ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို ၀ိနည္းပိဋကတ္ ။ သုတၱန္ပိဋကတ္ ၊၊ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ ဟူ၍ ပိဋကတ္သံုးပံုအျဖစ္ ခြဲျခားထားပါသည္။

 ဗုဒၶဝင္

ဗုဒၶ၀င္ ဆိုသည္မွာ ဗုဒၶ၏ ရာဇ၀င္ကို ေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာတြင္ ဗုဒၶသည္လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္က အေ႔ရွတိုင္း အိႏၵိယတိုက္တြင္ ဗုဒၶ၀ါဒ ကိုစတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ မဟာလူသားတစ္ဦး အေၾကာင္း ျဖစ္ေပသည္။ အေ႔ရွတိုင္းတြင္ ဒႆနႏွင့္ ဆက္သြယ္ေသာ အျခားေသာ ၀ါဒ ထူေထာင္သူမ်ား ျဖစ္သည့္ ကြန္ႃဖူးရွပ္၊ ေလာင္ဇူ တို႔ကဲ့သို႔ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ္လည္း ဗုဒၶ၏၀ါဒမွာ ထုိသူမ်ား၏၀ါဒႏွင့္ သေဘာသဘာ၀အားျဖင့္ မ်ားစြာ ကြာျခားေလသည္။

ဗုဒၶသည္ ထိုေခတ္က မင္းမ်ိဳးျဖစ္ေသာ ခတၱိယမ်ိဳးႏြယ္မွဆင္းသက္လာခဲ့သည္။ ထိုေခတ္ကေရွးေဟာင္း အိႏၵိယလူမူ႔ ဖြဲ႔စည္းပုံတြင္ ပုဏၰားမ်ိဳး(ျဗဟၼဏ)၊မင္းမ်ိဳး သို႔မဟုတ္ စစ္သားမ်ိဳး (ခတၱိယ)၊ကုန္သည္မ်ိဳး(၀ႆ) ႏွင့္ဆင္းရဲသားမ်ိဳး (သုဒၶ)ဟူ၍ အမ်ိဳးေလးပါးခြဲကာ ဇာတ္အနိမ့္အျမင့္ခြဲျခားမူ႔ရွိခဲ့သည္။ ျဗာဟၼဏတို႔သည္ ေ၀ဒက်မ္းလာဖန္ဆင္းရွင္ျဖစ္ေသာ ျဗဟၼာကို(ေဂါ့ဒ္) ယုံၾကည္ၾကၿပီး ေဂါ႔ဒ္၏ဦးေခါင္းမွဆင္းသက္ လာေသာ မိမိတို႔အမ်ိဳးသည္သာအျမတ္ဆုံးဟုခံယူၿပီး ဇာတ္ခြဲျခားမူ႔ကိုလိုလားသည္။ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ ေဂါ႔ဒ္ကိုပယ္၍ ဇာတ္အနိမ့္အျမင့္ခြဲျခားမူ႔ကို ဆန္႔က်င္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ဗုဒၶကို ေလ့လာမည္ဆိုပါက လူသားစင္စင္စစ္ ဘုရားျဖစ္သည္ဟု ယုံၾကည္ထားရန္မွာ အေရးႀကီးဆုံးျဖစ္သည္။ အျခား ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းခြဲမ်ားတြင္ ဗုဒၶအား ေကာင္းကင္ဘုံမွ ဘုရားအျဖစ္မွတ္ယူေလ့ရွိၾကသည္။ ဗုဒၶ ဆိုေသာေ၀ါဟာရမွာ ဥာဏ္အလင္းရသူ (Enlightened)၊ သို႔မဟုတ္ စိတ္အာရုံ ႏိုးၾကားေနသူ (Mentally awakened) ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။

အမွန္တရားေလးပါး (သစၥာေလးပါး) ကို ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဥာဏ္ျဖင့္ ထိုးထြင္း၍သိျမင္ေသာ အျမတ္ဆုံး ပုဂၢိဳလ္ ဟု ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္က အဓိပၸါယ္ဖြင့္သည္။

ဗုဒၶဝင္တြင္ မင္းပ်ိဳမင္းလြင္ဘဝ၊ ေတာထြက္ေတာ္မူျခင္း၊ သစၥာတရားကို ရွာျခင္း၊ သာသနာျပဳခရီးရွည္၊ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူျခင္း ဟူ၍ ငါးပုိင္းရွိသည္။

 ဗုဒၶ၀ါဒ

မေကာင္းမႈေရွာင္

ေကာင္းမႈေဆာင္

ျဖဴေအာင္စိတ္ကုိထား။ မဂၤလသုတ္

ေထရ၀ါဒစင္စစ္သည္ သစၥာေလးပါးကုိ အေျချပဳေသာတရားသာလွ်င္ျဖစ္ေပသည္။ ၃၈ျဖာေသာ မဂၤလာတရားေတာ္သည္ ေလာကီေရးရာအျဖာျဖာအတြက္ အေကာင္းဆုံးေသာ ဘ၀ေနနည္းလမ္းညႊန္ျဖစ္ေပသည္။ ရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ျခင္းထက္ လုိက္နာက်င့္သုံးႏုိင္ပါက အဖုိးျဖတ္ျခင္းငွာ ၊ တန္ဖုိးျဖတ္ရန္မထုိက္ေသာ ဘ၀အတြက္က်င့္စဥ္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။

ရတနသုတ္ေတာ္အရ ဗုဒၶအလုိေတာ္က်က်င့္စဥ္သုံးဆင့္

ထုိသုံးဆင့္တုိ႕တြင္ ပထမက်င့္စဥ္အဆင့္မွာ ေလာကအတြက္ျဖစ္၏။ ယင္းကုိ ေလာကတၴစရိယ ဟုဆုိ၏။ ဒုတိယအဆင့္အေနျဖင့္ မိမိ၏ႏုိင္ငံႏွင့္အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ျဖစ္၏။ ယင္းကုိ ဥာတတၴစရိယဟုဆုိ၏။ တတိယအဆင့္အေနျဖင့္ မိမိအတြက္ႏွင့္မိမိ၏မိသားစုအတြက္ျဖစ္၏။ ယင္းကုိ အတၱတၴစရိယဟုဆုိ၏ ။ မိမိအတြက္ႏွင့္မိသားစုအတြက္ဆုိေသာ္လည္း မိမိအတြက္ႏွင့္မိသားစုအတြက္သီးျခားမဟုတ္။ ေလာကႏွင့္လည္း စပ္၏ ။ မိမိ၏ႏုိင္ငံ ၊ မိမိ၏အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္လည္း စပ္၏ ။ မိမိ အားေကာင္းလွ်င္ အားေကာင္းသည္ႏွင့္အမွ် ေလာကအတြက္လည္း ပုိ၍ေဆာင္ရြက္ႏုိင္၏။ မိမိ၏ႏိုင္ငံႏွင့္မိမိ၏အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္လည္း ပုိ၍ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္၏ ။ ထုိအခါ လူသည္ လူအေနျဖင့္ မိမိ၏က်င့္စဥ္သုံးဆင့္ကုိ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ရတနသုတ္လာ ပန္းတုိင္သေဘာအရ ေလာအက်ိဳးကုိ ပထမထားရာေရာက္၏ ။ မိမိ၏ ႏုိင္ငံႏွင့္ မိမိ၏အမ်ိဳးသားအက်ိဳးကုိ ဒုတိယထားရာေရာက္၏ ။ မိမိ၏အက်ိဳးကုိ ေနာက္ဆုံးထားရာေရာက္၏ ။ ဤသုိ ့ထားရာေရာက္ျခင္းမွာ ခံစားမႈဆုိင္ရာအက်ိဳးအေနျဖင့္ ထားရာေရာက္ျခင္းျဖစ္၏ ။ မိဘဟူသည္ လုပ္ငန္း(အေၾကာင္းတရား) ႏွင့္ပတ္သက္လာလွ်င္ မိမိကသာအနစ္နာခံၿပီး အက်ိဳးခံစားမႈႏွင့္ပတ္သက္လာလွ်င္ သားသမီးမ်ားကုိ ဦးစားေပးသည့္ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္၏ ။ တစ္နည္းဆုိရေသာ္ အနာခံစရာရွိပါက မိမိကုိ ပထမထား၏ ။ အသာစံစရာရွိပါက သားသမီးမ်ားကုိ ပထမထား၏ ။ ဤသုိ႕ က်င့္ေဆာင္ရန္ ဗုဒၶက သြန္သင္ေတာ္မူျခင္းျဖစ္၏ ။ အသာစံျခင္း ၊ အနာခံျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗုဒၶ၏ ၀ါဒအတုိင္း လုိက္နာႏုိင္မည္ဆုိပါလွ်င္ ေလာကသည္ မည္မွ်ခ်မ္းသာ၍ မည္မွ် ၿငိမ္းခ်မ္းမည္ကုိ မွန္းဆ၍ ၾကည့္ႏုိင္ေပသည္။ 

 ရတနာသံုးပါး

• ဗုဒၶ (ဘုရား)
• ဓမၼ (တရား)
• သံဃ (သံဃာ)

 သရဏဂံု သံုးပါး

• ဗုဒၶံသရဏံဂစၧာမိ
• ဓမၼံသရဏံဂစၧာမိ
• သံဃံသရဏံဂစၧာမိ

 သစၥာေလးပါး

• ဒုကၡသစၥာ
• သမုဒယသစၥာ
• နိေရာဓသစၥာ
• မဂၢသစၥာ

 ဗုဒၶသာသနာ

ယခုအခိ်န္အခါသည္ သာသနာႏွစ္၂၅၅၂ ႏွစ္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၀ (2008-2009 )ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶသာသနာႏွစ္ ၅၀၀၀ သက္တမ္း တစ္၀က္က်ိဳးခဲၿ့ပီ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶ သာသနာ တြင္ ေထရဝါဒ သာသနာ ႏွင္ မဟာယာန သာသနာ ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္။

 ဗုဒၶက်မ္းစာမ်ား

ျမတ္ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမက်မ္းစာမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပိဋကတ္သံုးပံုဟု မွတ္တမ္းတင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားသည္။ ပိဋကတ္သံုးပံု အား စာအုပ္မ်ား၊ ေက်ာက္စာမ်ားျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားသည္။

 ပိဋကတ္သံုးပံု

1. ၀ိနည္းပိဋကတ္
2. အဘိဓမၼာပိဋကတ္
3. သုတၱႏၲပိဋကတ္

http://wikimyanmar.co.ccမွရွာေဖြတင္ျပသည္။

ဒီေခတ္၊ဒီလူေတြနဲ႔တရားရွိေအာင္၊ တရားရေအာင္ ဘယ္လိုေနထိုင္သင့္သလဲ

ဒီေမးခြန္းကလူတိုင္းေမးသင့္တဲ့ေမးခြန္းေပါ့။ ကိုယ္ကအခ်ိန္ျပည့္ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း၊ တရားစခန္း၊ ေတာရိပ္သာ ေတြမွာ သြားမေနႏိုင္ဘူးေလ။ ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္တံုးကလည္း တရားစခန္းဝင္ၿပီး ကႊ်တ္တန္းဝင္သြား သူမရွိပါဘူး။ ေလာက လူ႔ေဘာင္ထဲမွာ ေနထိုင္၊ လင္ယူသားေမြး၊ စီးပြါးရွာျပီး ေသာတာပန္ ကစျပီး ေနာက္ဆံုးကၽႊတ္တန္း ဝင္သြားၾကသူေတြ ဒုနဲ႔ေဒးပါ။ ဒီေခတ္ဒီအခါႀကီးမွာ ဘယ္သူမွ သားပစ္၊ မယားပစ္၊ စီးပြါးပစ္ၿပီးတရားရွာႏိုင္သူမရွိ သေလာက္ရွားပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားကလည္း လူ႔ေလာကႀကီးထဲမွာေနၿပီးတရားရွာလို႔ရေအာင္ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ပထမဦးဆံုးေဟာတဲ့တရားျဖစ္တဲ့ဓမၼစၾကၤာမွာ အရင္ဦးဆံုး မဂၢင္(၈)ပါးကိုစၿပီးေဟာၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ထြက္ေလဝင္ေလ၊ ထိတာ၊ သိတာတို႔၊ အမွတ္စိတ္တို႔ကိုစၿပီး မေဟာခဲ့ပါဘူး။ လူ႔ေလာကႀကီးထဲမွာ မဂၢင္(၈)ပါး နဲ႔သာေနထိုင္ဖို႔ေျပာၿပီးသားပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ မဂၢင္(၈)ပါး ကိုေက်လည္ေအာင္ေလ့လာသင့္တယ္။ မဂၢင္(၈)ပါး အတိုင္းက်င့္ႀကံေနထိုင္သင့္ပါတယ္။ မဂၢင္(၈)ပါး သာဘဲတခုတည္းေသာ ထြက္ရပ္လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ မဂၢင္(၈)ပါး ကိုသာေက်လည္ေအာင္ေလ့လာၿပီး က်င့္ႀကံအားထုတ္သင့္ပါေၾကာင္းတရားလမး္ညႊန္ပါရေစ။

မိတ္ေဆြတု (၄)ေယာက္

၁။ အယူသာရွိ၍ အေပးမရွိေသာ မိတ္ေဆြတု။

၂။ ႏုတ္သာပါ၍ လက္မပါေသာ မိတ္ေဆြတု။

၃။ ေရွ႕တြင္သာအေကာင္းေျပာေသာ မိတ္ေဆြတု။

၄။  ယုတ္မာမွုတြင္အေဖၚညွိေသာမိတ္ေဆြတု။

 

ေတာင္းပန္အပ္ပါသည္။ က်န္ရစ္ခဲ့ေသာအမွတ္(၄)အားျပန္လည္တင္ေပးအပ္ပါသည္။

ဖတ္စရာမွတ္စရာ-အတိုအထြာေလးမ်ား

မိတ္ေဆြတု (၄)ေယာက္

၁။ အယူသာရွိ၍ အေပးမရွိေသာ မိတ္ေဆြတု။

၂။ ႏုတ္သာပါ၍ လက္မပါေသာ မိတ္ေဆြတု။

၃။ ေရွ႕တြင္သာအေကာင္းေျပာေသာ မိတ္ေဆြတု။

မိတ္ေဆြစစ္ (၄)ေယာက္

၁။ မိမိအားေက်းဇူးျပဳေသာ မိတ္ေဆြစစ္။

၂။ ခ်မ္းသာအတူဆင္းရဲအတူျဖစ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။

၃။ အက်ိဳးစီးပြားကို ေျပာၾကားတတ္ေသာဆရာႏွင့္တူေသာ မိတ္ေဆြစစ္။

၄။ ညွာတာစြာေစာင့္ေရွာက္တတ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။

 

မိတ္ေဆြစစ္ အဂၤါ(၄)ပါး

၁။ မေကာင္းရာကိုတားျမစ္သူ။

၂။ ေကာင္းရာကိုသက္ဝင္ယံုၾကည္ေစသူ။

၃။ မၾကားဘူးေသာကုသိုလ္တရားကိုေျပာၾကားသူ။

၄။နတ္ရြာနိဗၺာန္ခရီးကိုညြန္ျပတတ္သူ။

 

အဂတိတရား(၄)ပါး

၁။ ဆႏၵာဂတိ- ခ်စ္ေသာေၾကာင့္မ်က္ႏွာလိုက္၍မတရားျပဳျခင္း။

၂။ ေဒါသဂတိ- မုန္းေသာေၾကာင့္မတရားျပဳျခင္း။

၃။ ေမာဟာဂတိ- မသိေသာေၾကာင့္မတရားျပဳျခင္း။

၄။ ဘယာဂတိ- ေၾကာက္ေသာေၾကာင့္မတရားျပဳျခင္း။

 

စကားေကာင္းအဂၤါ(၁၀)ပါး

၁။ ေျပာသင့္ေသာအခ်ိန္အခါ ၌ေျပာျခင္း။

၂။ ဟုတ္မွန္ေသာစကားကိုေျပာျခင္း။

၃။ တရားႏွင့္စပ္ေသာစကားကိုေျပာျခင္း။

၄။ အက်ိဳးႏွင့္စပ္ေသာစကားကိုေျပာျခင္း။

၅။ ႏွစ္ဖြယ္ေသာစကားကိုေျပာျခင္း။

၆။ အၿပံဳးေရွ႕ထား၍ေျပာျခင္း။

၇။ ႏွိုင္းခ်ိန္ဆ၍ေျပာျခင္း။

၈။ အေလာတၾကီးမေျပာျခင္း။

၉။ ျပည္ၾကီးတိုင္းသံုးစကားျဖင့္ေျပာျခင္း။

၁၀။ အကၡရာဌာန္ကရုိဏ္းပီသစြာေျပာျခင္း။

 

မ်က္ေမွာက္ႀကီးပြားေၾကာင္းတရား(၄)ပါး

၁။ လုံလဝီရိယျပည့္စံုမွု။

၂။ ရွာေဖြရရွိသည့္ပစၥည္းဥစၥာကိုေကာင္းစြာေစာင့္ေရွာက္မွု။

၃။ မိတ္ေဆြေကာင္းႏွင့္ျပည့္စံုမွု။

၄။ ဝင္ေငြႏွင့္ထြက္ေငြမွ်တေအာင္အသက္ေမႊးမွု။

 

မ်က္ေမွာက္ပ်က္ဆီးေၾကာင္းတရား(၄)ပါး

၁။ မိန္းမအေပ်ာ္ပါးလိုက္စားမွု။

၂။ လြန္ၾကဴးစြာေသရည္ေသာက္စားမွု။

၃။ လြန္ၾကဴးစြာေလာင္းကစားမွု။

၄။ ယုတ္မာေသာမိတ္ေဆြတုႏွင့္ေပါင္းသင္းမွု။

 

စကားေျခာက္ခြန္း

၁။ဟုတ္လည္းမဟုတ္၊ သူလည္းမနာလို အက်ိဳးမရွိေသာစကား။

၂။ဟုတ္ကားဟုတ္၏္၊ သူကားမနာလို အက်ိဳးမရွိေသာစကား။

၃။ဟုတ္ကားမဟုတ္္၊ သူနာလို၏ အက်ိဳးမရွိေသာစကား။

၄။ဟုတ္ကားဟုတ္၏္၊ နာလို ၏အက်ိဳးမရွိေသာစကား။

၅။ဟုတ္ကားဟုတ္၏္၊ သူကားမနာလို အက်ိဳးရွိေသာစကား။

၆။ဟုတ္လည္းဟုတ္၏္၊ သူလည္းနာလို၏ အက်ိဳးရွိေသာစကား။

အသက္ရွည္အနာကင္းျခင္း(၅)ပါး

၁။ သင့္တင့္ေသာအမွုကိုျပဳျခင္း။

၂။ သင့္တင့္ေသာအစာကိုစားျခင္း

၃။ အစားအစာ၌ အတိုင္းအရွည္သိျခင္း။

၄။ ဥတုရာသီ အခါအားေလွ်ာ္စြာက်င့္ျခင္း။

၅။ ျမတ္ေသာအက်င့္ကိုက်င့္ျခင္း။

ေလာကဓံတရား(၈)ပါး

၁။ ဥစၥာေပါမ်ား ၍ တက္ၾကြတုန္လွုပ္ျခင္း။

၂။ ဥစၥာနည္းပါး ၍ ညိုးငယ္တုန္လွုပ္ျခင္း။

၃။ အေျခြအရံမ်ား ၍ တက္ၾကြတုန္လွုပ္ျခင္း။

၄။ အေျခြအရံနည္းပါး ၍ ညိုးငယ္တုန္လွုပ္ျခင္း။

၅။ ကဲ့ရဲ႕ခံရ ၍ ညိုးငယ္တုန္လွုပ္ျခင္း။

၆။ ခ်ီးမြမ္းခံရ ၍ တက္ၾကြတုန္လွုပ္ျခင္း။

၇။ ခ်မ္းသာျခင္းကိုစြဲ ၍ တက္ၾကြတုန္လွုပ္ျခင္း။

၈။ ဆင္းရဲျခင္းကိုစြဲ ၍ တက္ၾကြတုန္လွုပ္ျခင္း။

မ်ိဳးျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာ ယာဥ္ေက်းမွု လူငယ္ခရီးေဆာင္စာအုပ္မွကူးယူေဖၚျပပါသည္။

ဘာသာေရးအယူအဆ

ဘာသာေရးအေၾကာင္းအရာျဖစ္ေနလို႔ ေျပာရမွာ အေတာ္ အစြန္းမလြတ္တဲ့ကိစၥပါပဲ။ ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ အျခား အေၾကာင္းအရာေတြအတြက္ ခုတံုးလုပ္ အသံုးခ်ခဲ့ၾကတာလည္း မနည္းေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီ ဂိုဏ္းဂဏကိစၥေတြမွာ ပိုလို႔ေတာင္ ႐ႈပ္ေထြးပါေသးတယ္။
ဘာသာ အယူ၀ါဒကိစၥေတြဟာ လူေတြရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လံုျခံဳမႈ၊ ယံုၾကည္မႈတို႔ကေန ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကို ကူးေျပာင္း အေထာက္အပံ့ျပဳတဲ့အရာေတြ လို႔ သေဘာရပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းလြတ္လပ္မႈနည္းပါးတဲ့အခါ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈဆိုတာနဲ႕ ကာကြယ္ဖို႔ၾကိဳးစားၾကရင္းခုလို  ဂိုဏ္းအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕

လႊမ္းမိုးမႈ ခံရႏိုင္ပါတယ္။ လူဆိုတာလည္း ခက္သားလား။ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ ေနတတ္ၾကေလေတာ့ တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦး အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခုက လႊမ္းမိုးတာမ်ိဳး မရွိရင္၊ အရိပ္မခိုရရင္ အလိုလို အင္အားနည္းသြားသလိုပဲ။ ဒီလုိကေန `ဒီအဖြဲ႕ကေတာ့ ဘယ္သို႔ဘယ္ပံုပဲ။ ဘယ္လိုအင္အားရွိလာရင္ ဘယ္အေၾကာင္းအရာေတြကို ထိခိုက္လာလိမ့္မယ္´ ဆိုတဲ့ ေရွးပေ၀သဏီကတည္းက အင္အားၾကီးသူနဲ႕ အင္အားနည္းသူတို႔ အေၾကာင္းအရာေတြ ျပန္ဆိုက္လာတာပါ။ သမိုင္းဟာ အၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္ေက်ာ့တတ္ပါတယ္။  ခု စာရြက္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ႏွစ္ အႏွစ္ ၂၀၊ စာစံုဖတ္တဲ့အရြယ္မွာ
တစ္ခါ ျမင္ခဲ့ရဖူးတဲ့ စာရြက္ေတြနဲ႕ ထူးမျခားနားပါ။ လူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈကို ခုတံုးလုပ္အသံုးခ်ၿပီး ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြါးေရးကိစၥေတြမွာ တိုက္ခိုက္တာ - ဒါ ပထမဆံုးအၾကိမ္ မဟုတ္ပါဘူးေလ။ ခု ဒီစာရြက္ေတြထဲမွာ တစ္ဖက္နဲ႕ တစ္ဖက္ တိုက္ခိုက္ေနၾကတာဟာ ျမင္သာတဲ့ကိစၥတစ္ခုပါပဲ။
၁) ဘုရားေဟာဆိုတဲ့ စကားတစ္လံုးဟာ အကာအကြယ္ယူဖို႔ ေကာင္းတဲ့စကားတစ္လံုးပါ။
၂) ဂိုဏ္းအဖြဲ႕ဆိုတဲ့စကားတစ္လံုးဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ စိတ္ဓါတ္အင္အားနည္းသူတို႔အတြက္ အႏၱရာယ္ၾကီးတဲ့စကားလံုးပါ။
၃) လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚ၊ ဆန္းစစ္ဖို႔ ကိုယ့္တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္။
တပ္တဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႕ ေဆြးေႏြးတဲ့အေၾကာင္းအရာ တိုက္ဆိုင္ ဆန္းစစ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီ ဂိုဏ္းဂဏေတြေနာက္ကို လိုက္ၿပီးရင္းလိုက္ေနၾကသူေတြ အသက္ (၅၀)၊ (၆၀)လည္း ပါတာပါပဲ။ ကိုယ့္ရဲ႕ စိတ္ဓါတ္လြတ္လပ္မႈ မျပည့္၀သူမ်ားအေနနဲ႕ အသက္အရြယ္၊ အတန္းပညာမေရြး ေျမဇာပင္ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီစာရြက္ေတြကို ကိုယ့္တစ္ေယာက္တည္း အျမင္အရေျပာရရင္ ပုဂၢိဳလ္ေရးတိုက္ခိုက္မႈဆိုတာထက္ ပိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး တိုက္ခိုက္မႈ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနတယ္လို႔ သံသယၾကီးၾကီးမားမား ျဖစ္မိပါတယ္။ ဒီေလာက္ပါပဲ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေကာင္းတစ္ေယာက္အျဖစ္
ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မခံယူေသးပါဘူး။ စိတ္ဓါတ္လြတ္လပ္မႈကို ၾကိဳးစားေလ့က်င့္ေနတုန္းမို႔ပါ။ ကာလာမသုတ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနတုန္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ `ေျပာသလိုလုပ္တဲ့လူ´ေတြကို ပုဂၢိဳလ္ေရး ယံုၾကည္မႈရွိပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ အျမင္တစ္ခုကို ေထာက္ခံ ပါတယ္။ ဘုန္းၾကီးေတြ ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ရင္ ေကာင္းမယ္။ ရွင္ဇနကာဘိ၀ံသတို႔လို သာသနာေရးၾကိဳးပမ္းရင္း လူေတြရဲ႕ စိတ္ဓါတ္ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ ေပးႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ သံဃာေတာ္တိုင္းဆီက ေမွ်ာ္လင့္လို႔ မရစေကာင္းေပဘူး။ ဒီစကားေျပာလို႔ ေရႊ၀ါေရာင္အေရးအခင္းကို ဆန္႕က်င္တယ္လို႔ ထင္ခ်င္ ထင္ၾကမယ္။ လူေတြရဲ႕ စိတ္ဓါတ္ကို ဒီ့ထက္ ထိခုိက္ပ်က္စီးတာမ်ိဳး မျဖစ္ေစလိုတဲ့ ရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ေမတၱာ၊ ေစတနာကို တန္ဖိုးထားသင့္ပါတယ္။ ခုတံုးလုပ္တာမ်ိဳးကို မလုပ္သင့္တာပါ။ အဲဒီ ရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ အေရးအခင္းဟာ အစပိုင္းမွာ အလြန္သန္႕ရွင္း မြန္ျမတ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အေရာင္အမ်ိဳးမ်ိဳး အဆိုးခံလိုက္ရတာပါ။ `ေျပာမွသိ၊ ထိမွနာ၊ သာမွေန၊ ေသမွခင္´ ဆိုတာ မက်င့္သံုးသင့္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ကိုယ္တိုင္ ေသခ်ာ သိတဲ့အပိုင္းေတြေလာက္ပဲ ေဆြးေႏြးလိုက္ပါတယ္။
mail ထဲမွေပးပို႔ေပးေသာစိတ္တူညီမငယ္အားေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သတိဆိုတဲ့ေနအိမ္

ဗုဒၶဘာသာကိုေသခ်ာေလ့လာၿပီးမွ ဗုဒၶဘာသာကိုသက္၀င္ယံုၾကည္လာခဲ့ေသာဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက၏ သတိဆိုတဲ့ေနအိမ္

My mind is my home

A renowned Burmese meditation master explores how to have nothing and everything 

 

 

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိက

So what do you get when you combine a Buddhist meditation master and a warrior code? Answer: Nothing and everything.

Or, if you prefer, lots to think about.
Sayadaw U Jotika from Burma took an early dislike to an anonymous poem from around the 14th century that's best known as The Samurai's Creed, he told a packed audience at a recent dhamma talk in Bangkok. (Sayadaw is a Burmese honorific for a highly respected senior monk.)
But the verses' pared-down simplicity and unlikely-sounding combinations eventually wore down that resistance and grew to captivate the 62-year-old teacher, whose ideas are readily available in Burma on CDs, in books and even adorning the walls of the Lucky Seven Tea Shop in Rangoon.
More Thais and Westerners are also discovering the psychological insight and playful provocations of an adamantly independent thinker who cites love of knowledge _ or understanding _ as his main motivation for getting up in the morning.
Questions around how to live a good life and be a decent person come close second, along with the conundrum of how to combine a love of solitude with an intense desire to communicate.
The latter was a running theme in the Sayadaw's early book, Snow in the Summer, available in English and Thai from local publisher DMG Books.
Based on a collection of highly personal letters written from a remote monastery to Western friends, and first published more than 10 years ago, the book is a revealing and honest exploration of an intense inner life.
"Sometimes I am afraid when people read this book they will find out too much about me," the monk said with a smile in Bangkok.
Sayadaw U Jotika's next book in English and Thai will be a translation from the Burmese, My Mind is My Home, which explores a series of paradoxes around having nothing _ and everything.
He gave the Bangkok audience a preview of the ideas in a talk whose key points are briefly summarised here, though this short condensed sampling cannot do justice to the subtleties, elaborations and enjoyments that were part of the actual occasion.
The poem begins:
- I have no parents. I make heaven and earth my parents.
This means that it was not just your parents who created you. They could not do that on their own. It was the whole universe that gave birth to you, it was nature, and your karma.
When you think about these lines, it makes you feel connected to the whole universe, and that feeling is really amazing. It's a very wonderful feeling.
When I was meditating in the forest for long periods, without even books for company (the hardest thing for me), I was keeping my mind in the moment.
So the mind becomes almost empty and calm ... it expands ... it becomes free. You forget about yourself.
Suddenly I felt like I was connected with the whole universe. I was not living in the world, I was living in the universe, I felt connected to even the trees, birds, animals, everybody, the stars and moon.
That was a very powerful experience in my life.
These days people feel more and more isolated. They don't feel connected, maybe not even with family members. But when you get into this feeling of being connected to the whole universe, you don't feel lonely any more.
To overcome loneliness, first learn to meditate, to live in the moment. Living like this, your mind becomes very peaceful, very calm, very strong. Mindfulness makes you very strong. You will develop inner strength.
- I have no home. I make mindfulness my home.
When I first read these lines, I felt so happy. I felt this is true, so true.
If you are not mindful, what happens to your mind? Your mind just wanders around, it has no place to rest.
You may have a big house physically, but mentally you may be homeless.
When you practice mindfulness, if you keep practicing for long time diligently, you will come to the point that you know that you know. You know that you are seeing, you know that you are hearing, you know that you are talking.
And then thinking stops, and the mind is quiet, and though it is quiet, there is still this knowing.
It is called awareness of awareness, and at that point you feel a kind of energy and power.
I had a young student who practiced meditation for a few years before she came to me to tell me she had a special meditation experience, when she became aware that she was aware. At that moment, she said, "I felt that I had become a real human being."
And I replied, "Oh, this is something really wonderful, so beautiful also, to feel that you have become a full human being."
- I have no life and death. I make the tides of breathing my life and death.
You will understand this verse only if you meditate.
When you are really mindful you are not thinking any more. You can only think about the past and the future _ you can never think about the present.
The present is so short there is no time to think about it. The moment you think about the present you are already in the past.
When you meditate, you pay attention to breathing. First, you think about breathing in ... breathing out ... But as you continue you realise there are many smaller bits and pieces of awareness, of processes, going on.
So the more mindful you become, the shorter the present becomes. The more you see that whatever you pay attention to, it arises at that moment and it passes away immediately. It is very short, and that is life and death. Life and death is so short.
This verse is very profound. Only a mediator knows that death is very near, and only if you have experienced how every phenomenon occurs in this moment, arising and passing away, will you understand what this means.
- I have no divine power. I make honesty my divine power.
The best way to have anything you want in life is to get it in an honest way. First, to be honest with other people.
Yet sometimes we can be honest with others but dishonest with ourselves. Self-deception is very subtle, dangerous and hard to overcome.
You will really find out about self deception when you pay attention to your thoughts and feelings.
If we deceive anybody, including ourselves, we cannot make real progress in meditation. It is a big hindrance.
So when you really pay attention to your mind, and see how the mind works, what it is thinking and feeling, if we see "I am greedy," just see it. Don't try to justify it, just see the plain truth, "I am greedy."
If you are angry, look at your mind and see "I am angry." Don't try to justify it. Just observe the truth.
Then you can make real progress in your meditation practice and that leads to liberation.
To overcome anything first we must see it, we must pay full attention.
Attention itself is purifying. This is very powerful, you know.
- I have no friends. I make my mind my friend.
See how beautiful and how true it is. If your mind is not your friend, then I don't think you can have any friends. If you are your own enemy, how can you make friends with anybody else?
How can you make your mind your real friend? By practicing mindfulness. By really watching your mind, by really paying attention to what you are thinking, feeling, at any moment, throughout the day, you will see the truth about your mind, and only when you see the truth, gradually it will become purer, and it will become your friend.
- I have no enemy. I make carelessness my enemy.
When we really think of it, our real enemy is not out there, outside. It's inside, in not paying attention, not knowing.
The word "carelessness" has many synonyms. Heedlessness is one, the opposite of mindfulness. Forgetfulness is another.
Carelessness really degrades our life and degrades our mind. Mindfulness, awareness and attention upgrade and uplift the mind.
- I have no sword. I make absence of self my sword.
You know, ego always feels insecure. Ego is always trying to prove itself.
When people who practice vipassana meditation develop really good mindfulness, they see that there is only physical process and mental process going on.
There is only process; no person, no being, no ego. This is really difficult, but if you practice, you see for yourself.
And when you see for this yourself, you don't feel so afraid any more. Some people when they really develop vipassana inside, are not even afraid to die. They pass away very calmly, peacefully.

---

- To listen to the full English language recording of Sayadaw U Jotika's talk, held at the Bodhgaya Hall at Amarin Plaza, download an MP3 file from littlebang.wordpress.com, which is also a great resource for Bangkok-based English speakers about events and discussions on Buddhism.